อปิ จ อนฺนาทีสุ "เอวํ วณฺณวนฺตํ คนฺธวนฺตํ รสวนฺตํ ผสฺสสมฺปนฺนํ ขาทิมฺห ภุญฺชิมฺห ปิวิมฺหา ปริภุญฺชิมฺหา"ติ กามสฺสาทวเสน กเถตุํ น วฏฺฏติ, สาตฺถกํ ปน กตฺวา "ปุพฺเพ เอวํ วณฺณาทิสมฺปนฺนํ อนฺนํ ปานํ วตฺถํ สยนํ มาลํ คนฺธํ สีลวนฺตานํ อทมฺห, เจติยปูชํ อกริมฺหา"ติ กเถตุํ วฏฺฏติ. ญาติกถาทีสุ ปน "อมฺหากํ ญาตกา สูรา สมตฺถา"ติ วา, "ปุพฺเพ มยํ เอวํ วิจิเตฺรหิ ยาเนหิ วิจริมฺหา"ติ วา อสฺสาทวเสน วตฺตุํ น วฏฺฏติ, สาตฺถกํ ปน กตฺวา "เตปิ โน ญาตกา ขยํ คตา"ติ วา, "ปุพฺเพ มยํ เอวรูปา อุปาหนา สํฆสฺส อทมฺหา"ติ วา กเถตุํ วฏฺฏติ. คามกถาปิ สุนิวิฏฺฐทุนฺนิวิฏฺฐสุภิกฺขทุพฺภิกฺขาทิวเสน "อสุกคามวาสิโน สูรา สมตฺถา"ติ วา เอวํ อสฺสาทวเสน วตฺตุํ น วฏฺฏติ, สาตฺถกํ ปน กตฺวา "สทฺธา ปสนฺนา"ติ วา, "ขยวยํ คตา"ติ วา วตฺตุํ วฏฺฏติ.

นิคมนครชนปทกถาสุปิ เอเสว นโย. อิตฺถิกถาปิ วณฺณสณฺฐานาทีนิ ปฏิจฺจ อสฺสาทวเสน น วฏฺฏติ, "สทฺธา ปสนฺนา, ขยวยํ คตา"ติ เอวเมว วฏฺฏติ. สูรกถาปิ "นนฺทิมิตฺโต นาม โยโธ สูโร อโหสี"ติ อสฺสาทวเสน น วฏฺฏติ. "สทฺโธ อโหสิ, ขยวยํ คโต"ติ เอวเมว วฏฺฏติ. วิสิขากถาปิ "อสุกา วิสิขา สุนิวิฏฺฐา ทุนฺนิวิฏฺฐา สูรา สมตฺถา"ติ อสฺสาทวเสน น วฏฺฏติ. "สทฺธา ปสนฺนา, ขยวยํ คตา"อิจฺเจว วฏฺฏติ.

กุมฺภฏฺฐานกถาติ อุทกฏฺฐานกถา, ๑- "อุทกติตฺถกถา"ติปิ วุจฺจติ, กุมฺภทาสิกถา