ปุปฺผทาเน "เอตฺตเกสุ รุกฺเขสุ ปุปฺผานิ วิสฺสชฺชิตฺวา ยาคุภตฺตตฺถาย อุปเนนฺตุ, เอตฺตเกสุ เสนาสนปฏิสงฺขรเณ อุปเนนฺตู"ติ เอวํ นิยมิตฏฺฐาเนเยว ปุปฺผานิ ครุภณฺฑานิ โหนฺติ. ยทิ สามเณรา ปุปฺผานิ โอจินิตฺวา ราสึ กโรนฺติ, ปญฺจงฺคสมนฺนาคโต ปุปฺผภาชโก ภิกฺขุ ภิกฺขุสํฆํ คเณตฺวา โกฏฺฐาเส กโรติ. โส สมฺปตฺตปริสาย สํฆํ อนาปุจฺฉิตฺวาว ทาตุํ ลภติ. อสมฺมเตน ปน อาปุจฺฉิตฺวาว ทาตพฺพํ. ภิกฺขุโน ปน กสฺส ปุปฺผานิ ทาตุํ ลพฺภติ, กสฺส น ลพฺภตีติ? มาตาปิตูนํ เคหํ หริตฺวาปิ เคหโต ปกฺโกสาเปตฺวาปิ "วตฺถุปูชํ กโรถา"ติ ทาตุํ ลพฺภติ, ปิฬนฺธนตฺถาย ๑- น ลพฺภติ. เสสญาตีนํ ปน หริตฺวา น ทาตพฺพํ, ปกฺโกสาเปตฺวา ปูชนตฺถาย ทาตพฺพํ. เสสชนสฺส ปูชนฏฺฐานํ สมฺปตฺตสฺส อปจฺจาสึสนฺเตน ทาตพฺพํ, ปุปฺผทานํ นาม น โหติ.

วิหาเร พหูนิ ปุปฺผานิ ปุปฺผนฺติ, ภิกฺขุนา ปิณฺฑาย จรนฺเตน มนุสฺเส ทิสฺวา "วิหาเร พหูนิ ปุปฺผานิ ปูเชถา"ติ วตฺตพฺพํ, วจนมตฺเต โทโส นตฺถิ, "มนุสฺสา ขาทนียโภชนียํ อาทาย อาคมิสฺสนฺตี"ติ จิตฺเตน ปน น วตฺตพฺพํ. สเจ วทติ, ขาทนียโภชนียํ น ปริภุญฺชิตพฺพํ. มนุสฺสา อตฺตโน ธมฺมตาย "วิหาเร ปุปฺผานิ อตฺถี"ติ ปุจฺฉิตฺวา "อสุกทิวเส วิหารํ อาคมิสฺสาม, สามเณรานํ ปุปฺผานิ โอจินิตุํ มา เทถา"ติ วทนฺติ. ภิกฺขุ สามเณรานํ กเถตุํ ปมุฏฺโฐ, สามเณเรหิ ปุปฺผานิ โอจิตานิ, มนุสฺสา ภิกฺขู ๒- อุปสงฺกมิตฺวา มยํ ตุมฺหากํ อสุกทิวเส เอวํ อาโรจยิมฺห "สามเณรานํ ปุปฺผานิ โอจินิตุํ มา เทถา"ติ, กสฺมา น วารยิตฺถาติ? "สติ เม ปมุฏฺฐา, ปุปฺผานิ โอจินิตมตฺตาเนว, น ตาว ปูชา กตา"ติ วตฺตพฺพํ, "คณฺหถ ปูเชถา"ติ น วตฺตพฺพํ. สเจ วทติ, อามิสํ น ปริภุญฺชิตพฺพํ. อปโร ภิกฺขุ

เล่มที่ ๒๙ ขุททกนิกาย มหานิทเทส๖๓๗

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑๔. ตุวฏกสุตตนิทเทส”