กกฺขเฬนาติ ทารุเณน. สนฺโตติ นิพฺพุตกิเลสา. ปฏิเสนินฺติ ปฏิสตฺตุํ. ปฏิมลฺลนฺติ ปฏิโยธํ. ปฏิกณฺฏกนฺติ ปฏิเวรึ. ปฏิปกฺขนฺติ กิเลสปฏิปกฺขํ, กิเลสวเสน สงฺคํ น กโรนฺตีติ อตฺโถ.
[๑๖๘] เอตญฺจ ธมฺมมญฺญายาติ สพฺพเมตํ ยถาวุตฺตํ ธมฺมํ ญตฺวา. วิจินนฺติ วิจินนฺโต. สนฺตีติ นิพฺพุตึ ญตฺวาติ นิพฺพุตึ ราคาทีนํ สนฺตีติ ญตฺวา.
สมญฺจาติ กายสุจริตาทึ. วิสมญฺจาติ กายทุจฺจริตาทึ. ปถญฺจาติ ทสกุสลกมฺมปถํ. วิปถญฺจาติ ทสอกุสลกมฺมปถํ. สาวชฺชญฺจาติ อกุสลญฺจ. อนวชฺชญฺจาติ กุสลญฺจ. หีนปฺปณีตกณฺหสุกฺกวิญฺญูครหิตวิญฺญูปสตฺถนฺติ อิทมฺปิ กุสลากุสลเมว. ตตฺถ กายสุจริตาทิ สมกรณโต สมํ. กายทุจฺจริตาทิ วิสมกรณโต วิสมํ. ทสกุสลกมฺมปถา สุคติคมนปถตฺตา ปถํ. ทสอกุสลกมฺมปถา สุคติคมนปฏิปกฺขตฺตา อปายคมนปถตฺตา วิปถํ. อกุสลํ สโทสตฺตา สาวชฺชํ. กุสลํ นิทฺโทสตฺตา อนวชฺชํ. ตถา โมเหน วา โทสโมเหน วา โลภโมเหน วา สมฺปยุตฺตตฺตา หีนํ. อโลภอโทสอโมหสมฺปยุตฺตตฺตา ปณีตํ. กณฺหวิปากตฺตา กณฺหํ. สุกฺกวิปากตฺตา สุกฺกํ. พุทฺธาทีหิ วิญฺญูหิ ครหิตตฺตา วิญฺญูครหิตํ. เตหิ เอว โถมิตตฺตา วิญฺญูปสตฺถนฺติ ญาตพฺพํ.