สเกน กมฺเมนาติ สยํ กเตน กมฺเมน. ตเมนํ นิรยปาลาติ เอตฺถ เอกจฺเจ เถรา "นิรยปาลา นาม นตฺถิ, ยนฺตรูปํ วิย กมฺมเมว การณํ กาเรตี"ติ วทนฺติ. เตสํ ตํ "อตฺถิ นิรเยสุ นิรยปาลาติ, อามนฺตา. อตฺถิ จ การณิกา"ติอาทินา นเยน อภิธมฺเม ๑- ปฏิเสธิตเมว. ยถา หิ มนุสฺสโลเก กมฺมการณการกา ๒- อตฺถิ, เอวเมว นิรเยสุ นิรยปาลา อตฺถีติ. ตตฺตํ อโยขิลนฺติ ติคาวุตํ อตฺตภาวํ สมฺปชฺชลิตาย โลหปฐวิยา อุตฺตานกํ นิปชฺชาเปตฺวา ทกฺขิณหตฺเถ ตาลปฺปมาณํ อยสูลํ ปเวเสนฺติ, ตถา วามหตฺถาทีสุ. ยถา จ อุตฺตานกํ นิปชฺชาเปตฺวา เอวํ อุเรนปิ วามปสฺเสนปิ ทกฺขิณปสฺเสนปิ นิปชฺชาเปตฺวา ตํ กมฺมการณํ กโรนฺติเยว.

สํเวเสตฺวาติ ชลิตาย โลหปฐวิยา ติคาวุตํ อตฺตภาวํ นิปชฺชาเปตฺวา. กุฐารีหีติ มหตีหิ เคหจฺฉาทนสฺส เอกปกฺขมตฺตาหิ กุฐารีหิ ตจฺเฉนฺติ. โลหิตํ นที หุตฺวา สนฺทติ, โลหปฐวิโต ชาลา อุฏฺฐหิตฺวา ตจฺฉิตฏฺฐานํ คณฺหาติ, มหาทุกฺขํ อุปฺปชฺชติ, ตจฺฉนฺตา ปน สุตฺตาหตํ กริตฺวา ทารุ วิย อฏฺฐํสมฺปิ ฉฬํสมฺปิ กโรนฺติ. วาสีหีติ มหาสุปฺปปมาณาหิ วาสีหิ. รเถ โยเชตฺวาติ สทฺธึ ยุคโยตฺตอุปกฺขรจกฺกกุพฺพรปาชเนหิ ๓- สพฺพโต ปชฺชลิเต รเถ โยเชตฺวา. มหนฺตนฺติ มหากูฏาคารปฺปมาณํ. อาโรเปนฺตีติ สมฺปชฺชลิเตหิ อยมุคฺคเรหิ โปเถนฺตา อาโรเปนฺติ. สกิมฺปิ อุทฺธนฺติ สุปกฺกุฏฺฐิตาย ๔- อุกฺขลิยา ปกฺขิตฺตตณฺฑุลา วิย ๕- อุทฺธํ อโธ ติริยญฺจ คจฺฉติ. มหานิรเยติ อวีจิมหานิรยมฺหิ.

@๔ ฉ.ม. สุปกฺกุตฺถิตาย ๕ ฉ.ม. ปกฺขิตฺตตณฺฑุลํ วิย