กิเลสผนฺทนาย ผนฺทมานนฺติ ราคาทิกิเลสจลนาย จลมานํ. ปโยโคติ กายวจีมโนปโยโค.

วิรุทฺธาติ วิโรธมาปนฺนา. ปฏิวิรุทฺธาติ ปฏิมุขํ หุตฺวา วิโรธมาปนฺนา, สุฏฺฐุ วิรุทฺธา วา. อาหตาติ โกเธน อาหตา ปหตา. ปจฺจาหตาติ ปฏิมลฺลา หุตฺวา อาหตา. อาฆาติตาติ ฆฏฺฏิตา. ปจฺจาฆาติตาติ วิเสเสน ฆฏฺฏิตา. ปาณีหิปิ อุปกฺกมนฺตีติ หตฺเถหิปิ ปหรนฺติ.

[๑๗๒] สมนฺตมสาโร โลโกติ นิรยํ อาทึ กตฺวา สมนฺตโต โลโก อสาโร นิจฺจสาราทิรหิโต. ทิสา สพฺพา สเมริตาติ สพฺพา ทิสา อนิจฺจตาย กมฺปิตา. อิจฺฉํ ภวนมตฺตโนติ อตฺตโน ตาณํ อิจฺฉนฺโต. นาทฺทสาสึ อโนสิตนฺติ กิญฺจิ ฐานํ ชราทีหิ อนชฺฌาวุฏฺฐํ นาทฺทกฺขินฺติ.

อสาโรติ น สาโร, สารวิรหิโต วา. นิสฺสาโรติ สพฺเพน สพฺพํ สารวิรหิโต. สาราปคโตติ สารโต อปคโต. นิจฺจสารสาเรน วาติ สตตสารสงฺขาเตน สาเรน วา. อุปริ ปททฺวเยปิ เอเสว นโย. เย ปุรตฺถิมาย ทิสาย สงฺขาราติ เย ปุริมทิสาย ๑- ปจฺจเยหิ สงฺคมฺม สมาคมฺม กตา สงฺขารา. เตปิ เอริตาติ เตปิ สงฺขารา กมฺปิตา. สเมริตาติ สมฺมา กมฺปิตา. จลิตาติ จลนํ คตา. ฆฏฺฏิตาติ อุทยพฺพเยน ปีฬิตา. อนิจฺจตายาติ หุตฺวา อภาวตาย. ชาติยา อนุคตาติ นิพฺพตฺติยา อนุปวิฏฺฐา. ๒- ชราย อนุสฏาติ ปริปกฺกตาย อนุปตฺถฏา. พฺยาธินา อภิภูตาติ ธาตุวิสเมน อุปฺปนฺนพฺยาธินา อชฺโฌตฺถฏา. มรเณน อพฺภาหตาติ มจฺจุนา อภิอาหตา ปหตา. อตาณาติ รกฺขวิรหิตา. อเลณาติ เลณวิรหิตา. อสรณาติ นตฺถิ เอเตสํ สรณนฺติ อสรณา. อสรณีภูตาติ สยํ สรณกิจฺจํ น กโรนฺตีติ อสรณีภูตา.