[๑๘๗] กิญฺจ ภิยฺโย:- อนิฏฺฐุรีติ คาถา. ตตฺถ อนิฏฺฐุรีติ อนิสฺสุกี. "อนิฏฺฐรี"ติปิ ๑- เกจิ ปฐนฺติ. สพฺพธี สโมติ สพฺพตฺถ สโม, อุเปกฺขโกติ อธิปฺปาโย. กึ วุตฺตํ โหติ? โย โส "นตฺถิ เม"ติ น โสจติ, ตมหํ อวิกมฺปินํ ปุคฺคลํ ปุฏฺโฐ สมาโน อนิฏฺฐุรี อนนุคิทฺโธ, อเนโช สพฺพธี สโมติ อิมํ ตสฺมึ ปุคฺคเล จตุพฺพิธมานิสํสํ พฺรูมีติ.

นิฏฺฐุริโยติ อิสฺสุกี. นิฏฺฐุรภาโว นิฏฺฐุริยํ, ตํ นิสฺสาย เอตฺตกมฺปิ นตฺถีติ เขฬปาตนฺติ อตฺโถ. นิฏฺฐุริยกมฺมนฺติ นิฏฺฐุริยกรณํ. คหฏฺโฐ วา หิ คหฏฺฐํ ภิกฺขุ วา ภิกฺขุํ นิสฺสาย วสนฺโต อปฺปมตฺตเกเนว กุชฺฌิตฺวา ตํ นิสฺสาย เอตฺตกมฺปิ นตฺถีติ เขฬํ ปาเตตฺวา ปาเทน มทฺทนฺโต วิย นิฏฺฐุริยํ นาม กโรติ. ตสฺส ตํ กมฺมํ "นิฏฺฐุริยกมฺมนฺ"ติ วุจฺจติ. อิสฺสาติ สภาวนิทฺเทโส. ตโต ปรา เทฺว อาการภาวนิทฺเทสา. อิตรตฺตยํ ปริยายวจนํ. ลกฺขณาทิโต ปเนสา ปรสมฺปตฺตีนํ อุสูยนลกฺขณา ๒- อิสฺสา, ตตฺถ จ อนภิรติรสา, ตโต วิมุขภาวปจฺจุปฏฺฐานา, ปรสมฺปตฺติปทฏฺฐานา.

ลาเภปิ น อิญฺชตีติ ปจฺจยลาเภ น จลติ. อลาเภปีติ ปจฺจยานํ อลาเภปิ.

[๑๘๘] กิญฺจ ภิยฺโย:- อเนชสฺสาติ คาถา. ตตฺถ นิสงฺขตีติ ปุญฺญาภิสงฺขาราทีสุ โย โกจิ สงฺขาโร. โส หิ ยสฺมา นิสงฺขริยติ, นิสงฺขโรติ วา, ตสฺมา "นิสงฺขตี"ติ วุจฺจติ. วิยารมฺภาติ วิวิธา ปุญฺญาภิสงฺขาราทิกา อารมฺภา. เขมํ ปสฺสติ สพฺพธีติ สพฺพตฺถ อภยเมว ปสฺสติ.