อกปฺปิตอิริยาปถา จาติ อสชฺชิตอิริยาปถา. ๑- ปณิธิสมฺปนฺนาติ ปริปุณฺณปตฺถนา.

วิสุทฺธสทฺโทติ ปริสุทฺธกิตฺติสทฺโท, ยถาภูตถุติโฆโสติ อตฺโถ. คตกิตฺติสทฺทสิโลโกติ กิตฺติสทฺทญฺจ สิโลกญฺจ คเหตฺวา จรณสีโล. กตฺถ ๒- วิสุทฺธสทฺโทติ เจ? "นาคภวเน จ สุปณฺณภวเน จา"ติอาทินา นเยน วิตฺถาเรตฺวา วุตฺตฏฺฐาเน. ตโต จ ภิยฺโยติ ตโต วุตฺตปฺปการโต จ เวเนยฺยวเสน อติเรกตโรปิ ทิสฺสติ. สพฺพํ ราคตมนฺติ สกลํ ราคนฺธการํ. โทสตมาทีสุปิ เอเสว นโย. อนฺธกรณนฺติ ปญฺญาโลกนิวารณกรณํ. อจกฺขุกรณนฺติ ปญฺญาจกฺขุโน อกรณํ. อญฺญาณกรณนฺติ ญาเณน อชานนกรณํ. ปญฺญานิโรธิกนฺติ ปญฺญานยนนาสกํ. วิฆาตปกฺขิกนฺติ ปีฬาโกฏฺฐาสิกํ. อนิพฺพานสํวตฺตนิกนฺติ อปจฺจยอมตนิพฺพานตฺถาย น สํวตฺตนิกํ.

สพฺพนฺตํ เตน โพธิญาเณน พุชฺฌีติ ตํ สกลํ เตน จตุมคฺคญาณวเสน พุชฺฌิ. ปฐมมคฺควเสน ชานิ อนุพุชฺฌิ. ทุติยมคฺควเสน ปุน อญฺญาสิ ปฏิวิชฺฌิ. ตติยมคฺควเสน ปฏิเวธํ ปาปุณิ สมฺพุชฺฌิ. จตุตฺถมคฺควเสน นิสฺเสสปฏิเวเธน สมฺมา พุชฺฌิ. อธิคจฺฉิ ผุเสสิ ๓- สจฺฉากาสีติ เอตํ ตยํ ผลวเสน โยเชตพฺพํ. ปฐมทุติยวเสน ปฏิลภิ. ตติยวเสน ญาณผสฺเสน ผุสิ. จตุตฺถวเสน ปจฺจกฺขํ อกาสิ. อถ วา เอเกกผลสฺส ตโยปิ ลพฺภนฺติ เอว.

เนกฺขมฺมรตินฺติ ปพฺพชฺชาทีนิ นิสฺสาย อุปฺปนฺนรตึ. วิเวกรตินฺติ กายวิเวกาทิมฺหิ อุปฺปนฺนรตึ. อุปสมรตินฺติ กิเลสวูปสเม รตึ. สมฺโพธิรตินฺติ มคฺคํ ปจฺจเวกฺขนฺตสฺส อุปฺปนฺนรตึ.

เล่มที่ ๒๙ ขุททกนิกาย มหานิทเทส๖๙๒

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑๖. สาริปุตตสุตตนิทเทส”