อิทานิ อปเรนปิ ปริยาเยน อโคจรํ ทสฺเสตุํ "ยานิ วา ปน ตานิ กุลานี"ติอาทิ อารทฺธํ. ตตฺถ อสฺสทฺธาตีติ พุทฺธาทีสุ สทฺธาวิรหิตานิ. ตานิ "พุทฺโธ

@๔ สี.,ฉ.ม. สหโสณฺฑวเสน ๕ ก. โวโยคํ สพฺพญฺญู, ธมฺโม นิยฺยานิโก, สํโฆ สุปฺปฏิปนฺโน"ติ น สทฺทหนฺติ. อปฺปสนฺนานีติ จิตฺตํ ปสนฺนํ อนาวิลํ กาตุํ น สกฺโกนฺติ. อกฺโกสกปริภาสกานีติ อกฺโกสกานิ เจว ปริภาสกานิ จ. "โจโรสิ, พาโลสิ, มูโฬฺหสิ, โอฏฺโฐสิ, โคโณสิ, คทฺรโภสิ, อาปายิโกสิ, เนรยิโกสิ, ติรจฺฉานคโตสิ, นตฺถิ ตุยฺหํ สุคติ, ทุคฺคติเยว ตุยฺหํ ปาฏิกงฺขา"ติ เอวํ ทสหิ อกฺโกสวตฺถูหิ อกฺโกสนฺติ, "โหตุ, อิทานิ ตํ ปหริสฺสาม, พนฺธิสฺสาม, วธิสฺสามา"ติ เอวํ ภยทสฺสเนน ปริภาสนฺติ จาติ อตฺโถ.

อนตฺถกามานีติ อตฺถํ น อิจฺฉนฺติ, อนตฺถเมว อิจฺฉนฺติ. อหิตกามานีติ อหิตเมว อิจฺฉนฺติ, หิตํ น อิจฺฉนฺติ. อผาสุกามานีติ ผาสุกํ น อิจฺฉนฺติ, อผาสุกเมว อิจฺฉนฺติ. อโยคกฺเขมกามานีติ จตูหิ โยเคหิ เขมํ นิพฺภยํ ๑- น อิจฺฉนฺติ, สภยเมว อิจฺฉนฺติ. ภิกฺขูนนฺติ เอตฺถ สามเณราปิ สงฺคหํ คจฺฉนฺติ. ภิกฺขุนีนนฺติ เอตฺถ สิกฺขมานา สามเณริโยปิ. สพฺเพสมฺปิ หิ ภควนฺตํ อุทฺทิสฺส ปพฺพชิตานญฺเจว สรณคตานญฺจ ๒- จตุนฺนมฺปิ ปริสานํ ตานิ อนตฺถกามานิเยว. ตถารูปานิ กุลานีติ เอวรูปานิ ขตฺติยกุลาทีนิ กุลานิ. เสวตีติ นิสฺสาย ชีวติ. ภชตีติ อุปสงฺกมติ. ปยิรุปาสตีติ ปุนปฺปุนํ อุปสงฺกมติ. อยํ วุจฺจตีติ อยํ เวสิยาทิโคจรสฺส เวสิยาทิโก ราชาทิสํสฏฺฐสฺส ราชาทิโก อสฺสทฺธกุลาทิเสวกสฺส อสฺสทฺธกุลาทิโก จาติ ติปฺปกาโรปิ อยุตฺตโคจโร "อโคจโร"ติ เวทิตพฺโพ.

เล่มที่ ๒๙ ขุททกนิกาย มหานิทเทส๗๑๔

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑๖. สาริปุตตสุตตนิทเทส”