[๑๙๘] เอวํ อายสฺมตา สาริปุตฺเตน ตีหิ คาถาหิ ภควนฺตํ โถเมตฺวา ปญฺจหิ คาถาหิ ปญฺจสตานํ สิสฺสานํ อตฺถาย เสนาสนโคจรสีลวตาทีนิ ปุจฺฉิโต ๒- ตมตฺถํ ปกาเสตุํ "วิชิคุจฺฉมานสฺสา"ติอาทินา นเยน วิสฺสชฺชนมารทฺธํ. ๓- ตตฺถ ปฐมคาถาย ตาวตฺโถ:- ชาติอาทีหิ วิชิคุจฺฉมานสฺส ๔- ริตฺตาสนํ สยนํ เสวโต เว สมฺโพธิกามสฺส สาริปุตฺต ภิกฺขุโน ยทิทํ ผาสุ โย ผาสุวิหาโร ยถานุธมฺมํ โย จ อนุธมฺโม, ตนฺเต ปวกฺขามิ ยถา ปชานํ ยถา ปชานนฺโต วเทยฺย, เอวํ วทามีติ. ยํ ผาสุวิหารนฺติ ยํ สุขวิหารํ. อสปฺปายรูปทสฺสเนนาติ อิตฺถิรูปาทิสมณาสปฺปายรูปทสฺสเนน. ตํ โพธึ พุชฺฌิตุกามสฺสาติ ตํ จตุมคฺคญาณสงฺขาตํ โพธึ พุชฺฌิตุํ อิจฺฉนฺตสฺส. อนุพุชฺฌิตุกามสฺสาติ อนุรูปาย ปฏิปตฺติยา พุชฺฌิตุกามสฺส. ปฏิวิชฺฌิตุกามสฺสาติ อภิมุเข กตฺวา นิพฺพิชฺฌิตุกามสฺส. สมฺพุชฺฌิตุกามสฺสาติ ปหีนกิเลเส อปจฺจาคมนวเสน สมฺมา พุชฺฌิตุํ อิจฺฉนฺตสฺส. ๕- อธิคนฺตุกามสฺสาติ ปาปุณิตุกามสฺส. สจฺฉิกาตุกามสฺสาติ ปฏิลาภสจฺฉิกิริยาย ปตฺตุกามสฺส. อถ วา พุชฺฌิตุกามสฺสาติ โสตาปตฺติมคฺคญาณํ ญาตุกามสฺส. อนุพุชฺฌิตุกามสฺสาติ สกทาคามิมคฺคญาณํ ปุน ญาตุกามสฺส. ปฏิวิชฺฌิตุกามสฺสาติ อนาคามิมคฺคญาณํ ปฏิเวธวเสน ญาตุกามสฺส. สมฺพุชฺฌิตุกามสฺสาติ อรหตฺตมคฺคญาณํ สมฺมา ญาตุกามสฺส. อธิคนฺตุกามสฺสาติ

@๔ ฉ.ม. ชิคุจฺฉ... ๕ ก. พุชฺฌิตุกามสฺส จตุพฺพิธมฺปิ อธิคนฺตุกามสฺส. ผุสิตุกามสฺสาติ ญาณผุสนาย ผุสิตุกามสฺส. สจฺฉิกาตุกามสฺสาติ ๑- ปจฺจเวกฺขณาย ปจฺจกฺขํ กตฺตุกามสฺส.

จตุนฺนํ มคฺคานํ ปุพฺพภาเค วิปสฺสนาติ จตุนฺนํ อริยมคฺคานํ ปุริมโกฏฺฐาเส อุปฺปนฺนอุทยพฺพยาทิวิปสฺสนาญาณานิ.

เล่มที่ ๒๙ ขุททกนิกาย มหานิทเทส๗๑๘

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑๖. สาริปุตตสุตตนิทเทส”