อุเปกฺขาติ จตุตฺถชฺฌาเน อุปฺปนฺนา ตตฺรมชฺฌตฺตุเปกฺขา. อุเปกฺขาติ สภาวปทํ. อุเปกฺขนาติ อุปปตฺติโต อิกฺขนากาโร. อชฺฌุเปกฺขนาติ อธิกา หุตฺวา อิกฺขนา. จิตฺตสมตาติ จิตฺตสฺส สมตา จิตฺตสฺส อูนาติริตฺตตํ วชฺเชตฺวา สมภาโว. จิตฺตปฺปสฺสทฺธตาติ จิตฺตสฺส อปฺปคพฺภตา, อถทฺธภาโวติ อตฺโถ. มชฺฌตฺตตา จิตฺตสฺสาติ น สตฺตสฺส น โปสสฺส, จิตฺตสฺส มชฺฌตฺตภาโวติ อตฺโถ. จตุตฺเถ ฌาเน อุเปกฺขํ อารพฺภาติ จตุตฺถสฺมึ ฌานสฺมึ อุปฺปนฺนํ ตตฺรมชฺฌตฺตุเปกฺขํ ปฏิจฺจ. เอกคฺคจิตฺโตติ เอการมฺมเณ ปวตฺตจิตฺโต. อวิกฺขิตฺตจิตฺโตติ อุทฺธจฺจวิรหิโต น วิกฺขิตฺตจิตฺโต.

นว วิตกฺกา วุตฺตนยา เอว. กามวิตกฺกานํ กามสญฺญาสโยติ กามวิตกฺกํ วิตกฺเกนฺตสฺส อุปฺปนฺนา กามสญฺญา เตสํ วิตกฺกานํ อาสโย วสโนกาโสติ กามสญฺญาสโย. พฺยาปาทวิตกฺกาทีสุปิ เอเสว นโย.

[๒๐๘] จุทิโต วจีภิ สติมาภินนฺเทติ อุปชฺฌายาทีหิ วาจาหิ โจทิโต สมาโน สติมา หุตฺวา ตํ โจทนํ อภินนฺเทยฺย. วาจํ ปมุญฺเจ กุสลนฺติ ญาณสมุฏฺฐิตํ วาจํ ปมุญฺเจยฺย. นาติเวลนฺติ อติเวลํ ปน วาจํ กาลเวลญฺจ สีลเวลญฺจ อติกฺกนฺตํ นปฺปมุญฺเจยฺย. ชนวาทธมฺมายาติ ชนปริวาทกถาย. น เจตเยยฺยาติ เจตนํ น อุปฺปาเทยฺย.

เล่มที่ ๒๙ ขุททกนิกาย มหานิทเทส๗๓๕

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑๖. สาริปุตตสุตตนิทเทส”