@avokkamento 3 cha.Ma. pubbopadesaṭṭhakathānayañca 4 Sī.,ka. avokkamanto

Tattha "pāṭho visiṭṭho niddeso, taṃ nāma visesito cā"ti vuttattā duvidho pāṭho byañjanapāṭho atthapāṭho ca. Tesu byañjanapāṭho akkharapadabyañjanaākāra- niruttiniddesavasena chabbidho. Atthapāṭho saṅkāsanappakāsanavivaraṇavibhajanauttānīkaraṇa- paññattivasena chabbidho. Tattha tīsu dvāresu parisuddhappayogabhāvena visuddhakaruṇānaṃ cittena pavattitadesanā vācāhi akathitattā adesitattā akkharamiti saññitā, taṃ pārāyanikabrāhmaṇānaṃ manasā pucchitapañhānaṃ vasena bhagavatā ratanaghare nisīditvā sammasitapaṭṭhānamahāpakaraṇavasena ca akkharaṃ nāmāti gahetabbaṃ.

Atha vā aparipuṇṇapadaṃ akkharamiti gahetabbaṃ "saṭṭhivassasahassānī"ti evamādīsu viya. Ettha hi sakāranakārasokārādīni akkharamiti, ekakkharaṃ vā padaṃ akkharamiti eke. "yāyaṃ taṇhā ponobbhavikā"ti evamādīsu vibhatyantaṃ atthajotakamakkharapiṇḍaṃ padaṃ. "nāmañca rūpañcā"ti evamādīsu bahūhi akkharehi yuttaṃ padaṃ nāma. Saṅkhittena vuttaṃ padaṃ vibhāveti. Padena abhihitaṃ byañjiyati byattaṃ pākaṭaṃ karotīti byañjanaṃ, vākyameva. "cattāro iddhipādā"ti saṅkhepena kathitamatthaṃ "katame cattāro? idha bhikkhave bhikkhu chandasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṃ iddhipādaṃ bhāveti. Vīriyacittavīmaṃsasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṃ iddhipādaṃ bhāvetī"tiādīsu pākaṭakaraṇabhāvena byañjanaṃ nāma. Byañjanavibhāgapakāso ākāro. "tattha katamo chando? yo chando chandikatā kattukamyatā"ti evamādīsu kathitabyañjanaṃ anekavidhena vibhāgakaraṇaṃ ākāro nāma. Ākārābhihitassa nibbacanaṃ nirutti. "phasso vedanā"ti evamādīsu ākārena kathitaṃ "phusatīti phasso. Vediyatīti vedanā"ti nīharitvā vacanaṃ nirutti

เล่มที่ ๒๙ ขุททกนิกาย มหานิทเทส๑๑

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑. กามสุตตนิทเทส”