Taṃ accantaniṭṭhaṃ nibbānaṃ ārādhenti sampādenti. Nārādhentīti na sampādenti, na paṭilabhantīti attho. Ettha kyāhanti etesu kiṃ ahaṃ, kiṃ karomīti attho. Maggakkhāyīti paṭipadāmaggakkhāyī. Ācikkhatīti katheti. Attanā paṭipajjamānā muñceyyunti paṭipajjantā sayaṃ muñceyyuṃ.

Atītaṃ upādāyāti atītaṃ paṭicca. Kathaṃ pure apekkhaṃ karotīti kena pakārena ikkhaṃ olokanaṃ karoti. Evarūpo ahosinti dīgharassaaṇukathūlādivasena evaṃjātiko evaṃrūpo abhaviṃ. Tattha nandiṃ samannānetīti tasmiṃ rūpārammaṇe taṇhaṃ sammā ānayati upaneti. Vedanādīsupi eseva nayo.

"iti me cakkhū"tiādayo vatthuārammaṇavasena taṇhuppattiṃ dassento āha. Iti rūpāti evaṃrūpā iti. Tattha chandarāgapaṭibaddhanti tesu cakkhurūpesu dubbalasaṅkhāto chando ca balavasaṅkhāto rāgo ca, tena chandarāgena paṭibaddhaṃ allīnaṃ. Viññāṇanti javanacittaṃ. Chandarāgapaṭibaddhattā viññāṇassāti tassa javanacittassa chandarāgena baddhabhāvā. Tadabhinandatīti taṃ ārammaṇaṃ taṇhāvasena abhinandati. Taṇhāvaseneva taṃ abhinandanto.

Yānissa tānīti yāni assa tāni. Pubbeti atīte. Saddhinti ekato. Hasitalapitakīḷitānīti dantavidaṃsādihasitāni ca, vacībhedaṃ katvā lapitāni ca, kāyakhiḍḍādikīḷitāni ca. Tadassādetīti taṃ assādayati assādaṃ vindati sādiyati. Taṃ nikāmetīti taṃ nikāmayati paccāsiṃsati. Vittiṃ āpajjatīti tuṭṭhiṃ pāpuṇāti.

เล่มที่ ๒๙ ขุททกนิกาย มหานิทเทส๑๙๔

ที่มาและฉบับอื่นของ “๒. คุหัฏฐกสุตตนิทเทส”