@4 khu.jā. 27/351/124 5 saṃ.khandha. 17/95/113

Idāni nesaṃ dubbalakāraṇaṃ dassento "mūlampi imesaṃ dubbalan"tiādimāha. Tattha mūlampīti patiṭṭhaṭṭhena mūlabhūtampi. Assāsapassāsānaṃ hi karajakāyo mūlaṃ. Mahābhūtānaṃ avijjākammataṇhāhāRā. Imesanti vuttappakārānaṃ assāsādīnaṃ jīvitindriyapaṭibaddhakāraṇavasena vuttānaṃ. Etesu hi ekekasmiṃ asati jīvitindriyaṃ na tiṭṭhati. Dubbalanti appathāmaṃ. Pubbahetūpīti atītajātiyaṃ imassa vipākavaṭṭassa hetubhūtā kāraṇasaṅkhātā avijjāsaṅkhārataṇhupādānabhavāpi. Imesaṃ dubbalā yepi paccayā tepi dubbalāti ye ārammaṇādisādhāraṇapaccayā. Pabhavikāti padhānaṃ hutvā uppādikā taṇhā. Sahabhūpīti sahabhavikāpi rūpārūpadhammā. Sampayogāpīti ekato yuttāpi arūpadhammā. Sahajāpīti saddhiṃ ekacitte uppannāpi. Yāpi payojikāti cutipaṭisandhivasena yojetuṃ niyuttāti payojikā, vaṭṭamūlakā taṇhā. Vuttañhetaṃ "taṇhādutiyo puriso"ti. Niccadubbalāti nirantarena dubbalā. Anavaṭṭhitāti na avaṭṭhitā, onamitvā na ṭhitā. Paripātayanti imeti ime aññamaññaṃ pātayanti khipanti. Aññamaññassāti añño aññassa, eko ekassāti attho. Hiiti kāraṇatthe nipāto. Natthi tāyitāti tāyano rakkhako natthi. Na cāpi ṭhapenti aññamaññanti aññe aññaṃ ṭhapetuṃ na sakkonti. Yopi nibbattako so na vijjatīti yopi imesaṃ uppādako dhammo, so idāni natthi.

Na ca kenaci koci hāyatīti koci ekopi kassaci vasena na parihāyati. Bhaṅgabyā ca ime hi sabbasoti sabbepi hi ime khandhā sabbākārena bhaṅgaṃ pāpuṇituṃ yuttā. Purimehi pabhāvitāti imehi pubbahetupaccayehi ime vattamānakā uppādikā. Yepi pabhavakāti yepi ime vattamānakā uppādakā pubbahetupaccayā. Te pure matāti te vuttappakārapaccayā vattamānaṃ apāpuṇitvā paṭhamameva maraṇaṃ

เล่มที่ ๒๙ ขุททกนิกาย มหานิทเทส๒๖๕

ที่มาและฉบับอื่นของ “๒. คุหัฏฐกสุตตนิทเทส”