Nerayikoti vāti niraye nibbattakasattoti vā. Tiracchānayoniyādīsupi eseva nayo. So hetu natthīti yena janakahetunā gatiyādīsu nibbatteyya, so hetu natthi. Paccayoti tasseva vevacanaṃ. Kāraṇanti ṭhānaṃ. Kāraṇaṃ hi tadāyattavuttitāya attano phalassa ṭhānanti vuccati. Tasmā yena hetunā yena paccayena gatiyādīsu nibbatteyya, taṃ kāraṇaṃ natthi.

[22] Yo pana nesaṃ dvinnaṃ upayānaṃ bhāvena upayo hoti, so upayo hi .pe. Diṭṭhimidheva sabbanti. Tattha upayoti taṇhādiṭṭhinissito. Dhammesu upeti vādanti "ratto"ti vā "duṭṭho"ti vā evaṃ tesu tesu dhammesu upeti vādaṃ. Anūpayaṃ kena kathaṃ vadeyyāti taṇhādiṭṭhippahānena pana anūpayaṃ khīṇāsavaṃ kena rāgena vā dosena vā kathaṃ "ratto"ti vā "duṭṭho"ti vā vadeyya. Evaṃ anūpavajjova so kiṃ titthiyā viya katapaṭicchādako bhavissatīti adhippāyo. Attaṃ nirattaṃ na hi tassa atthīti tassa hi attadiṭṭhi vā ucchedadiṭṭhi vā natthi, gahaṇamuñcanaṃ vāpi attanirattasaññitaṃ natthi. Kiṃkāraṇā natthīti ce? adhosi so diṭṭhimidheva sabbanti, yasmā so idheva attabhāve ñāṇambunā sabbaṃ diṭṭhigataṃ adhosi pajahi vinodesīti arahattanikūṭena desanaṃ niṭṭhāpesi. Taṃ sutvā rājā attamano bhagavantaṃ abhivādetvā pakkāmīti.

@nirattā

เล่มที่ ๒๙ ขุททกนิกาย มหานิทเทส๓๕๔

ที่มาและฉบับอื่นของ “๓. ทุฏฐัฏฐกสุตตนิทเทส”