Khattiyassa vātiādi catujjātivasena vuttaṃ. Gahaṭṭhassa vā pabbajitassa vāti liṅgavasena vuttaṃ. Devassa vā manussassa vāti upapattivasena vuttaṃ. Ijjhatīti nipphajjati. Samijjhatīti sammā nipphajjati, ijjhati visesarūpapaṭilābhavasena. Labhati dassanīyarūpapaṭilābhavasena. Paṭilabhati pasādanīyarūpapaṭilābhavasena. Adhigacchati saṇṭhānarūpapaṭilābhavasena. Vindati chavippasādarūpapaṭilābhavasena. Atha vā puññamahattena ijjhati. Jātimahattena labhati. Issariyamahattena paṭilabhati. Sukhamahattena adhigacchati. Sampattimahattena vindatīti.

Ekaṃsavacananti ekakoṭṭhāsavacanaṃ. "ekaṃsaṃ cīvaraṃ katvā, ekaṃsabyākaraṇīyo pañho"tiādīsu viya anekaṃsagahaṇapaṭikkhePo. Nissaṃsayavacananti saṃsayavirahitavacanaṃ, sandehapaṭikkhepavacananti attho. Nikkaṅkhāvacananti "kathamidaṃ kathamidan"ti kaṅkhā paṭikkhepavacanaṃ. Advejjhavacananti dvidhābhāvaṃ dvejjhaṃ, tadabhāvena advejjhavacanaṃ. Dvidhābhāvavirahitaṃ "advejjhavacanā buddhā"tiādīsu viya vimatipaṭikkhePo. Adveḷhakavacananti dvihadayābhāvena adveḷhakaṃ. "itihāsā"ti dveḷhakapaṭikkhepavacanaṃ. Niyogavacananti ekasmiṃ atthe dve na yujjantīti niyogavacanaṃ dvidhāpathapaṭikkhePo. Aññattha pana "niyogā anāgatārammaṇā natthī"ti āgataṃ. Apaṇṇakavacananti sallāparahitaṃ sāravacanaṃ aviraddhakāraṇaṃ "apaṇṇakaṃ ṭhānameke"tiādīsu viya, apaṇṇakamaṇi viya sappatiṭṭhavacanaṃ. Avatthāpanavacanametanti etaṃ vacanaṃ otaritvā patiṭṭhitaṃ santiṭṭhāpanaṃ ṭhapanaṃ.

Yāni imasmiṃ mahāniddese vibhattiṃ āropitāni padāni, tāni vibhattiṃ gacchantāni tīhi kāraṇehi vibhattiṃ gacchanti, nānā hontāni catūhi kāraṇehi nānā bhavanti. Aparadīpanā panettha dve ṭhānāni gacchanti. Kathaṃ? tāni hi

เล่มที่ ๒๙ ขุททกนิกาย มหานิทเทส๓๗

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑. กามสุตตนิทเทส”