Tattha pīṇayatīti pīti. Sā sampiyāyanalakkhaṇā, kāyacittapīṇanarasā, pharaṇarasā vā, odagyapaccupaṭṭhānā. Yā pañcakāmaguṇapaṭisaṃyuttāti yā rūpādipañcakāma- koṭṭhāsapaṭisaṃyuttā pīti, sā pīṇayatīti pīti, idaṃ sabhāvapadaṃ. Pamuditassa bhāvo pāmojjaṃ. Āmodanākāro āmodanā. Pamodanākāro pamodanā. Yathā vā bhesajjānaṃ vā telānaṃ vā uṇhodakasītodakānaṃ vā ekato karaṇaṃ "modanā"ti vuccati, evamayampi pītidhammānaṃ ekato karaṇena modanā. Upasaggavasena pana maṇḍetvā "āmodanā pamodanā"ti vuttā.

Hāsetīti hāso. Pahāsetīti pahāso, haṭṭhappahaṭṭhākārānaṃ etaṃ adhivacanaṃ. Vittīti vittaṃ, dhanassetaṃ nāmaṃ. Ayaṃ pana somanassapaccayattā vittisarikkhatāya vitti. Yathā hi dhanino dhanaṃ paṭicca somanassaṃ uppajjati, evaṃ pītimatopi pītiṃ paṭicca somanassaṃ uppajjati. Tasmā "vittī"ti vuttā. Tuṭṭhīti sabhāvasaṇṭhitāya pītiyā etaṃ nāmaṃ. Pītimā pana puggalo kāyacittānaṃ uggatattā abbhuggatattā "udaggo"ti vuccati, udaggassa bhāvo odagyaṃ.

Attano manatā attamanatā. Anabhiraddhassa hi mano dukkhapadaṭṭhānattā na attano mano nāma hoti, abhiraddhassa sukhapadaṭṭhānattā attano mano nāma Hoti, iti attano manatā attamanatā, sakamanatā, sakamanassa bhāvoti attho. Sā pana yasmā na aññassa kassaci attano manatā, cittasseva pana sobhanabhāvo cetasiko dhammo, tasmā "attamanatā cittassā"ti vuttā.

Cittavicittatāya cittaṃ. Ārammaṇaṃ manati jānātīti mano. Mānasanti mano eva, "antalikkhacaro pāso, yvāyaṃ carati mānaso"ti hi ettha manasampayuttakadhammo "mānaso"ti vutto.

เล่มที่ ๒๙ ขุททกนิกาย มหานิทเทส๔๒

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑. กามสุตตนิทเทส”