Ito paraṃ pana yvāyaṃ ajānaṃyeva "jānāmī"tiādinā nayena sampajānamusā bhaṇati, yasmā so "idaṃ abhūtan"ti evaṃdiṭṭhiko hoti, tassa hi attheva ayaṃ laddhi. Tathā "idaṃ abhūtan"ti evamassa khamati ceva ruccati ca. Evamassa saññā, evaṃ sabhāvameva cassa cittaṃ "idaṃ abhūtan"ti. Yadā pana musā vattukāmo hoti, tadā taṃ diṭṭhiṃ vā diṭṭhiyā saha khantiṃ vā diṭṭhikhantīhi saddhiṃ ruciṃ vā diṭṭhikhantirucīhi saddhiṃ saññaṃ vā diṭṭhikhantirucisaññāhi saddhiṃ bhāvaṃ vā vinidhāya nikkhipitvā paṭicchādetvā avibhūtaṃ katvā bhaṇati. Tasmā tesampi vasena aṅgabhedaṃ dassetuṃ "api ca catūhākārehī"tiādi vuttaṃ.
Ettha ca vinidhāya diṭṭhinti balavadhammavinidhānavasenetaṃ vuttaṃ. Vinidhāya khantintiādīni tato dubbalānaṃ vinidhānavasena vinidhāya saññanti idampanettha sabbadubbaladhammavinidhānavasena. Saññāmattampi nāma avinidhāya sampajānamusā bhāsissatīti netaṃ ṭhānaṃ vijjatīti.
[55] Mandova parikissatīti pāṇavadhādīni karonto tatonidānañca dukkhamanubhonto bhogapariyesanārakkhaṇāni ca karonto momūho viya parikilissati.
Tamenaṃ rājāno gahetvā vividhā kammakāraṇā kārentīti na rājāno karonti, rājavidhānapurisā nānāvidhāni kammakāraṇāni karonti. Kasāhipi tāḷentīti kusadaṇḍakehipi tajjenti. Vettehīti vettalatāhi. Aḍḍhadaṇḍakehīti muggarehi, pahārasādhanatthaṃ vā catuhatthadaṇḍaṃ dvidhā chinditvā gahitadaṇḍakehi. Bilaṅgathālikanti kañjikaukkhalikakammakāraṇaṃ. Taṃ karontā sīsakapālaṃ uppāṭetvā tattaṃ ayoguḷaṃ saṇḍāsena gahetvā tattha pakkhipanti, tena matthaluṅgaṃ pakkuṭṭhitvā upari uttarati. Saṅkhamuṇḍikanti saṅkhamuṇḍakammakāraṇaṃ. Taṃ karontā uttaroṭṭhaubhatokaṇṇacūḷikagalavāṭakaparicchedena cammaṃ chinditvā sabbakese ekato gaṇṭhiṃ katvā daṇḍakena