"pucimandaparivāro ambo te dadhivāhana

mūlaṃ mūlena saṃsaṭṭhaṃ sākhā sākhā nisevare"ti ettha upacite. "cittasaṃsaṭṭhā dhammā"ti ettha cittasampayuttadhamme. Idha pana yo phalappadāne aviyogadhammo viya vinibbhogaṃ akatvā ekuppādādidhammo hutvā "sampayutto"ti vuccati. Taṃvisayo. Atha vā "sahagato"ti vatvā pacchato pacchato āgatasuttena viya so na hotīti dassetuṃ "sahajāto"ti vuttaṃ. Ekato uppannarūpārūpaṃ viya sopi na hotīti dassetuṃ "saṃsaṭṭho"ti vuttaṃ.

Khīrodakaṃ viya ca sopi na hotīti dassetuṃ "sampayutto"ti vuttaṃ. Vinibbhogaṃ kātuṃ asakkuṇeyyaṭṭhena hi sahuppannā dhammā sampayuttāpi atthi khīratelaṃ viya. Tathā vippayuttāpi khīrato apanītaṃ navanītaṃ viya. Evaṃ lakkhaṇasampayutto ekuppādādilakkhaṇoyeva hotīti dassetuṃ "ekuppādo"tiādi vuttaṃ. Ettha ekuppādasahajātānaṃ kiṃ nānattaṃ? uppāde antaravirahito ekuppādo. Khīrakālamuttassāpi dadhino mathane mathane pākaṭaṃ navanītaṃ viya purebhattapacchābhattavasena ekadivasameva jāto viya so na hotīti dassetuṃ ekakkhaṇe nibbattoti sahajāto. Ekavatthukoti patiṭṭhaṭṭhena ekaparicchedena ekavatthuko, dvinnaṃ bhikkhūnaṃ ekavatthukatā viya ṭhānantaravirahito. Ekārammaṇoti aniyatekārammaṇo na cakkhuviññāṇaṃ viyāti evameke vaṇṇayanti.

Maccoti mūlapadaṃ. Rūpādīsu satto laggo laggitoti satto. Vuttañhetaṃ "satto sattoti bhante vuccati, kittāvatā nu kho bhante `satto'ti vuccatīti? rūpe kho rādha yo chando yo rāgo yā nandī yā taṇhā, tatra satto tatra visatto, tasmā `satto'ti vuccatī"ti. Sattayogena vā satto. Sugatiduggatiṃ naratīti

เล่มที่ ๒๙ ขุททกนิกาย มหานิทเทส๔๘

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑. กามสุตตนิทเทส”