Kathaṃ nisinno ca pana ekamantaṃ nisinno hoti? cha nisajjadose vajjetvā. Seyyathīdaṃ? atidūraṃ accāsannaṃ uparivātaṃ uṇṇatappadesaṃ atisammukhaṃ atipacchāti. Atidūre nisinno hi sace kathetukāmo hoti, uccāsaddena kathetabbaṃ hoti. Accāsanne nisinno saṅghaṭṭanaṃ karoti. Uparivāte nisinno sarīragandhena bādhati. Uṇṇatappadese nisinno agāravaṃ pakāseti. Atisammukhā nisinno sace daṭṭhukāmo hoti, cakkhunā cakkhuṃ āhacca daṭṭhabbaṃ hoti. Atipacchā nisinno sace daṭṭhukāmo hoti, gīvaṃ pasāretvā daṭṭhabbaṃ hoti. Tasmā ayampi ete cha nisajjadose vajjetvā nisīdi. Tena vuttaṃ "ekamantaṃ nisīdī"ti.

Etadavocāti etaṃ avoca. Vuttamidaṃ bhante kaccāna bhagavatā aṭṭhakavaggiye māgandiyapañheti aṭṭhakavaggiyamhi māgandiyapañho nāma atthi, tasmiṃ pañhe.

Rūpadhātūti rūpakkhandho adhippeto. Rūpadhāturāgavinibandhanti rūpadhātumhi rāgavinibandhaṃ. Viññāṇanti kammaviññāṇaṃ. Okasārīti gehādiālayasārī. Kasmā panettha "viññāṇadhātu kho gahapatī"ti na vuttanti? sammohavighātatthaṃ. "oko"ti hi atthato paccayo vuccati, purejātañca kammaviññāṇaṃ pacchājātassa kammaviññāṇassapi vipākaviññāṇassapi, vipākaviññāṇañca vipākaviññāṇassapi kammaviññāṇassapi

Api ca vipākārammaṇavasena catasso abhisaṅkhāraviññāṇaṭṭhitiyo vuttā tā dassetumpi idha viññāṇaṃ na gahitaṃ.

เล่มที่ ๒๙ ขุททกนิกาย มหานิทเทส๕๑๑

ที่มาและฉบับอื่นของ “๙. มาคันทิยสุตตนิทเทส”