@3 cha. elasaññite, Ma. jalambujanti jalasaññite 4 cha.Ma. ayaṃ pāṭho na dissati Cattarāgādīsupi eseva nayo. Sabbāneva tāni gahitaggahaṇassa vissaṭṭhabhāvavevacanāni.

[81] Kiñci bhiyyo:- "na vedagū"ti gāthā. Tattha na vedagū diṭṭhiyāti catumaggavedagū mādiso diṭṭhiyāyako na hoti, diṭṭhiyā gacchanto vā, taṃ sārato paccento vā na hoti. Tattha vacanattho:- diṭṭhiyā yāyatīti diṭṭhiyāyako. Karaṇavacanena diṭṭhiṃ yātīti diṭṭhiyāyako. Upayogatthena sāmivacanenapi diṭṭhiyā yātītipi diṭṭhiyā. Na mutiyā sa mānametīti mutarūpādibhedāya mutiyāpi so mānaṃ na eti. Na hi tammayo soti taṇhādiṭṭhivasena tammayo na hoti tapparāyano, ayampana na tādiso. Na kammunā nāpi sutena neyyoti puññābhisaṅkhārādinā kammunā vā, sutasuddhiādinā sutena vā so netabbo na hoti. Anūpanīto sa nivesanesūti so dvinnampi upayānaṃ pahīnattā sabbesu taṇhādiṭṭhinivesanesu anupanīto.

Mutarūpena vāti ettha mutarūpaṃ nāma gandharasaphoṭṭhabbāni. Mānaṃ netīti asmimānaṃ na eti. Na upetīti samīpaṃ na eti. Na upagacchatīti upagantvā na tiṭṭhati. Tammayoti tappakato.

[82] Tassa ca evaṃvidhassa "saññāvirattassā"ti gāthā. Tattha saññāvirattassāti nekkhammasaññāpubbaṅgamāya bhāvanāya pahīnakāmādisaññassa. Iminā padena ubhatobhāgavimutto samathayāniko adhippeto. Paññāvimuttassāti vipassanāpubbaṅgamāya bhāvanāya sabbakilesehi vimuttassa. Iminā sukkhavipassako adhippeto. Saññañca diṭṭhiñca ye aggahesuṃ, te ghaṭṭamānā vivadanti loketi ye pana kāmasaññādikaṃ saññaṃ aggahesuṃ, te visesato gahaṭṭhā kāmādhikaraṇaṃ, ye ca diṭṭhiṃ aggahesuṃ, te visesato pabbajitā dhammādhikaraṇaṃ aññamaññaṃ ghaṭṭentā vivadantīti.

เล่มที่ ๒๙ ขุททกนิกาย มหานิทเทส๕๑๗

ที่มาและฉบับอื่นของ “๙. มาคันทิยสุตตนิทเทส”