Taṃ sandhāya "kalahassa ca vivādassa ca mūlaṃ pucchatī"tiādinā nayena desanā vuttā.

[98] Piyappahūtāti piyavatthuto jātā. Maccherayuttā kalahā vivādāti iminā kalahavivādādīnaṃ na kevalaṃ piyavatthumeva, macchariyampi paccayaṃ dasseti. Kalahavivādasīsena cettha sabbepi te dhammā vuttāti veditabbā. Yathā ca etesaṃ macchariyaṃ, tathā pesuṇānañca vivādaṃ. Tenāha "vivādajātesu ca pesuṇānī"ti. Imissā gāthāya niddeso uttānatthoyeva.

[99] Piyā su lokasmiṃ kutonidānā, ye vāpi lobhā vicaranti loketi "piyappahūtā kalahā"ti ye ettha vuttā, te piyā su lokasmiṃ kutonidānā, na kevalañca piyā, ye vāpi khattiyādayo loke vicaranti lobhahetu lobhenābhibhūtā vicaranti, tesaṃ so lobho ca kutonidānoti dve atthe ekāya pucchāya pucchati. Kutonidānāti cettha kiṃnidānā kiṃhetukāti paccattavacanassa toādeso veditabbo, samāse cassa lopābhāvo. Atha vā nidānāti jātā, uppannāti attho. Tasmā kuto nidānā kuto jātā kuto uppannāti vuttaṃ hoti. Āsā ca ni cāti āsā ca tassā āsāya samiddhi ca. Ye samparāyāya narassa hontīti ye narassa samparāyāya honti, parāyanā hontīti vuttaṃ hoti. Ekā evāyampi pucchā.

Dīpā hontīti patiṭṭhā bhavanti. Saraṇā hontīti dukkhanāsanā honti. Niṭṭhā parāyanā hontīti samiddhiparāyanā honti.

เล่มที่ ๒๙ ขุททกนิกาย มหานิทเทส๕๗๖

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑๑. กลหวิวาทสุตตนิทเทส”