Nānattakathāti purimapacchimakathāhi vimuttā avasesā nānāsabhāvā niratthakakathā. Lokakkhāyikāti ayaṃ loko kena nimmito? asukena nāma nimmito. Kāko seto Aṭṭhīnaṃ setattā, balākā rattā lohitassa rattattāti evamādikā lokāyatavitaṇḍasallāpakathā.

Samuddakkhāyikā nāma kasmā samuddo sāgaro? sāgaradevena khatattā sāgaro, "khato me"ti hatthamuddhāya sayaṃ niveditattā samuddoti evamādikā niratthakā samuddakkhānakathā. Bhavoti vuḍḍhi. Abhavoti hāni. Iti bhavo iti abhavoti yaṃ vā taṃ vā niratthakakāraṇaṃ vatvā pavattitakathā itibhavābhavakathā.

Āvareyyāti āvaraṇaṃ kareyya. Nivāreyyāti ārammaṇato vāreyya. Saṃvareyyāti sammā nissesaṃ katvā vāreyya. Rakkheyyāti rakkhaṃ kareyya. Gopeyyāti saṅgopeyya. Pidaheyyāti pidahanaṃ kareyya. Pacchindeyyāti sotaṃ chindeyya.

Tena tena na tussantīti tena tena ambilādirasena na santosaṃ āpajjanti. Aparāparaṃ pariyesantīti uparūpari gavesanti.

เล่มที่ ๒๙ ขุททกนิกาย มหานิทเทส๖๓๘

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑๔. ตุวฏกสุตตนิทเทส”