Sakena kammenāti sayaṃ katena kammena. Tamenaṃ nirayapālāti ettha ekacce therā "nirayapālā nāma natthi, yantarūpaṃ viya kammameva kāraṇaṃ kāretī"ti vadanti. Tesaṃ taṃ "atthi nirayesu nirayapālāti, āmantā. Atthi ca kāraṇikā"tiādinā nayena abhidhamme paṭisedhitameva. Yathā hi manussaloke kammakāraṇakārakā atthi, evameva nirayesu nirayapālā atthīti. Tattaṃ ayokhilanti tigāvutaṃ attabhāvaṃ sampajjalitāya lohapaṭhaviyā uttānakaṃ nipajjāpetvā dakkhiṇahatthe tālappamāṇaṃ ayasūlaṃ pavesenti, tathā vāmahatthādīsu. Yathā ca uttānakaṃ nipajjāpetvā evaṃ urenapi vāmapassenapi dakkhiṇapassenapi nipajjāpetvā taṃ kammakāraṇaṃ karontiyeva.

Saṃvesetvāti jalitāya lohapaṭhaviyā tigāvutaṃ attabhāvaṃ nipajjāpetvā. Kuṭhārīhīti mahatīhi gehacchādanassa ekapakkhamattāhi kuṭhārīhi tacchenti. Lohitaṃ nadī hutvā sandati, lohapaṭhavito jālā uṭṭhahitvā tacchitaṭṭhānaṃ gaṇhāti, mahādukkhaṃ uppajjati, tacchantā pana suttāhataṃ karitvā dāru viya aṭṭhaṃsampi chaḷaṃsampi karonti. Vāsīhīti mahāsuppapamāṇāhi vāsīhi. Rathe yojetvāti saddhiṃ yugayottaupakkharacakkakubbarapājanehi sabbato pajjalite rathe yojetvā. Mahantanti mahākūṭāgārappamāṇaṃ. Āropentīti sampajjalitehi ayamuggarehi pothentā āropenti. Sakimpi uddhanti supakkuṭṭhitāya ukkhaliyā pakkhittataṇḍulā viya uddhaṃ adho tiriyañca gacchati. Mahānirayeti avīcimahānirayamhi.

@4 cha.Ma. supakkutthitāya 5 cha.Ma. pakkhittataṇḍulaṃ viya

เล่มที่ ๒๙ ขุททกนิกาย มหานิทเทส๖๗๕

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑๕. อัตตทัณฑสุตตนิทเทส”