patto yato tato tassa apubbapadavaṇṇanaṃ.
Kātuṃ pārājike tāva hoti saṃvaṇṇanā ayaṃ.
{656} Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati .pe. Sāḷho migāranattāti sāḷhoti tassa nāmaṃ migāramātāya pana nattā hoti. Tena vuttaṃ migāranattāti. Navakammikanti navakammaṃ adhiṭṭhāyikaṃ. Paṇḍitāti paṇḍiccena samannāgatā. Byattāti veyyattiyena samannāgatā. Medhāvinīti pāliggahaṇe satipubbaṅgamāya paññāya atthaggahaṇe paññāpubbaṅgamāya satiyā samannāgatā. Dakkhāti chekā avirajjhitvā sīghakattabbakārinīti attho. Analasāti ālasyavirahitā. Tatrūpāyāyāti tesu kammesu upāyabhūtāya. Vīmaṃsāyāti kattabbakammūpaparikkhāya. Samannāgatāti sampayuttā. Alaṃ kātunti samatthā taṃ taṃ kammaṃ kātuṃ. Alaṃ saṃvidhātunti evañca idaṃ evañca idaṃ hotūti evaṃ saṃvidahituṃpi samatthā. Katākataṃ jānitunti katañca katañca jānituṃ. Teti te ubho sā ca sundarīnandā so ca sāḷhoti attho. Bhattaggeti parivesanaṭṭhāne. Nikkuḍḍeti koṇasadisaṃ katvā Dassite gambhīre. Vissaro me bhavissatīti virūpo me saro bhavissati vippakārasaddo bhavissatīti attho. Paṭimānentīti apekkhamānā. Kyāhanti kiṃ ahaṃ. Jarādubbalāti jarāya dubbalā. Caraṇagilānāti pādarogena samannāgatā. {657-658} Avassutāti kāyasaṃsaggarāgena avassutā tintā kilinnāti attho. Padabhājane panassa tameva rāgaṃ gahetvā sārattātiādi vuttaṃ. Tattha sārattāti vatthaṃ viya raṅgajātena kāyasaṃsaggarāgena suṭṭhu rattā. Apekkhavatīti tasseva rāgassa vasena tasmiṃ purise pavattāya apekkhāya samannāgatā. Paṭibaddhacittāti tena rāgena tasmiṃ purise bandhitvā ṭhapitacittā viya. Esa nayo dutiyapadavibhaṅgepi. Purisapuggalassāti purisasaṅkhātassa puggalassa. Adhakkhakanti akkhakānaṃ adho. Ubbhajānumaṇḍalanti jānumaṇḍalānaṃ upari. Padabhājane pana padapaṭipāṭiyāeva heṭṭhakkhakaṃ uparijānumaṇḍalanti vuttaṃ. Ettha ca ubbhakupparaṃpi ubbhajānumaṇḍaleneva saṅgahitaṃ. Sesaṃ mahāvibhaṅge vuttanayeneva veditabbaṃ. Purimāyo upādāyāti sādhāraṇapārājikehi pārājikāyo catasso upādāyāti attho. Ubbhajānumaṇḍalikāti idaṃ pana imissā pārājikāya nāmamattaṃ tasmā padabhājane na vicāritaṃ. {659} Evaṃ uddiṭṭhasikkhāpadaṃ padānukkamena vibhajitvā idāni avassutādibhedena āpattibhedaṃ dassetuṃ ubhato avassutetiādimāha. Tattha ubhato avassuteti ubhato avassave. Bhikkhuniyā ceva purisassa ca kāyasaṃsaggarāgena avassutabhāve Satīti attho. Kāyena kāyaṃ āmasatīti bhikkhunī yathāparicchinnena kāyena purisassa yaṅkiñci kāyaṃ puriso vā yena kenaci kāyena bhikkhuniyā yathāparicchinnaṃ kāyaṃ āmasati ubhayathāpi bhikkhuniyā pārājikaṃ. Kāyena kāyapaṭibaddhanti vuttappakāreneva attano kāyena purisassa kāyapaṭibaddhaṃ. Āmasatīti ettha sayaṃ vā āmasatu tassa vā āmasanaṃ sādiyatu thullaccayameva. Kāyapaṭibaddhena kāyanti attano vuttappakārakāyapaṭibaddhena purisassa kāyaṃ. Āmasatīti idhāpi sayaṃ vā āmasatu tassa vā āmasanaṃ sādiyatu thullaccayameva. Avasesapadesupi imināva nayena vinicchayo veditabbo. Sace pana bhikkhu ceva bhikkhunī ca hoti tatra sace bhikkhunī āmasati bhikkhu niccalo hutvā cittena sādiyati bhikkhu āpattiyā na kāretabbo. Sace bhikkhu āmasati bhikkhunī niccalā hutvā citteneva adhivāseti kāyaṅgaṃ acopayamānāpi pārājikakkhette pārājikena thullaccayakkhette thullaccayena dukkaṭakkhette dukkaṭena kāretabbā. Kasmā. Kāyasaṃsaggaṃ sādiyeyyāti vuttattā. Ayaṃ aṭṭhakathāsu vinicchayo. Evaṃ pana sati kiriyāsamuṭṭhānatā na dissati tasmā tabbahulanayena sā vuttāti veditabbā.