บทว่า อุปธิ นิทานา ปภวนฺติ ทุกฺขา ทุกข์ทั้งหลายมีอุปธิเป็นเหตุย่อมเกิดขึ้น. คือทุกข์พิเศษมีชาติทุกข์เป็นต้น มีอุปธิคือตัณหาเป็นต้นเป็นเหตุย่อมเกิดขึ้น.

บทว่า ตณฺหูปธิ ความว่า ตัณหานั้นแล ชื่อว่าตัณหูปธิ. สัสสตทิฏฐิและอุจเฉททิฏฐินั่นแล ชื่อว่าทิฏฐูปธิ. กิเลสมีราคะเป็นต้นนั้นแล ชื่อว่ากิเลสูปธิ. กรรมมีบุญเป็นต้นนั่นแล ชื่อว่ากัมมูปธิ. ทุจริต ๓ อย่างนั่นแล ชื่อว่าทุจจริตูปธิ. อาหารมีกพฬีการาหารเป็นต้นนั่นแล ชื่อว่าอาหารูปธิ. โทสะและปฏิฆะนั่นแล ชื่อว่าปฏิฆูปธิ. ธาตุ ๔ มีปฐวีธาตุเป็นต้นที่กรรมถือเอา มีกรรมเป็นสมุฏฐานนั่นแล ชื่อว่าอุปธิ คืออุปาทินนธาตุ ๔. อายตนะภายใน ๖ มีจักขวายตนะเป็นต้นนั่นแล ชื่อว่าอายตนูปธิ. หมวดวิญญาณ ๖ มีจักขุวิญญาณเป็นต้นนั่นแล ชื่อว่าอุปธิ คือหมวดวิญญาณ ๖.

บทว่า สพฺพมฺปิ ทุกฺขํ ทุกฺขมนฏฺเฐน คือทุกข์แม้ทั้งหมดอันเป็นไปในภูมิ ๓ ชื่อว่าอุปธิ เพราะอรรถว่ายากที่จะทนได้.

เมื่อทุกข์ทั้งหลายเกิดขึ้นเพราะมีอุปธิเป็นเหตุอย่างนี้ พึงทราบคาถามีอาทิว่า โย เว อวิทฺวา ผู้ใดแลมิใช่ผู้รู้ดังนี้ต่อไป.