ปุณณกมาณวกปัญหานิทเทส
๓. ปุณฺณกมาณวสุตฺตนิทฺเทสวณฺณนา
[๑๒] ตติเย ปุณฺณกสุตฺตนิทฺเทเส:- อเนชนฺติ อิทมฺปิ ปุริมนเยเนว โมฆราชานํ ปฏิกฺขิปิตฺวา วุตฺตํ. ตตฺถ มูลทสฺสาวินฺติ อกุสลมูลาทิทสฺสาวึ. อิสโยติ อิสินามกา ชฏิลา. ยญฺญนฺติ เทยฺยธมฺมํ. อกปฺปิสูติ ๑- ปริเยสึสุ.
เหตุทสฺสาวีติอาทีนิ สพฺพานิ การณเววจนาเนว. การณํ หิ ยสฺมา อตฺตโน ผลตฺถาย หีโนติ ปวตฺตติ, ตสฺมา เหตูติ วุจฺจติ. ยสฺมา ตํ ผลํ นิเทติ `หนฺท คณฺหถ นนฺ'ติ อปฺเปติ วิย, ๒- ตสฺมา นิทานนฺติ วุจฺจติ. สมฺภวทสฺสาวีติอาทีนิ ปญฺจ ปทานิ เหฏฺฐา ทสฺสิตนยานิ เอว. ยสฺมา ตํ ปฏิจฺจ เอติ ปวตฺตติ, ตญฺจ ผลํ ตโต สมุเทติ อุปฺปชฺชติ, ตสฺมา ปจฺจโยติ จ สมุทโยติ จ วุจฺจติ.
ยา วา ปนญฺญาปิ กาจิ สุคติโยติ จตุอปายวินิมุตฺตกา อุตฺตรมาตาทโย อปฺเปสกฺขา กปณมนุสฺสา จ ทุลฺลภฆาสจฺฉาทนา ทุกฺขปีฬิตา เวทิตพฺพา. ยา วา ปนญฺญาปิ กาจิ ทุคฺคติโยติ ยมราชนาคสุปณฺณเปตมหิทฺธิกาทโย ปจฺเจตพฺพา. อตฺตภาวาภินิพฺพตฺติยาติ ตีสุ ฐาเนสุ ปฏิสนฺธิวเสน อตฺตภาวปฏิลาภตฺถาย. ชานาตีติ สพฺพญฺญุตญฺญาเณน ชานาติ. ปสฺสตีติ สมนฺตจกฺขุนา ปสฺสติ.