@๔ สุ. วิ. ๓/๑๐๔, มโน.ปู. ๒/๓๐๒ ๕ ก. ลญฺจิตํ, ม. ลญฺฉนํ สพฺพํ ตํ ตถเมว โหติ, โน อญฺญถา, ตสฺมา ตถาคโตติ วุจฺจตี"ติ. คทอตฺโถ หิ เอตฺถ คตสทฺโท.

อปิจ:- อาคทนํ อาคโท, วจนนฺติ อตฺโถ. ตโถ อวิปรีโต อาคโท อสฺสาติ ทการสฺส ตการํ กตฺวา ตถาคโตติ ๑- เอวเมตสฺมึ อตฺเถ ปทสิทฺธิ เวทิตพฺพา.

"ยถาวาที จุนฺท ฯเปฯ วุจฺจตี"ติ เอตฺถ ภควโต วาจาย กาโย อนุโลเมติ กายสฺสปิ วาจา, ตสฺมา ภควา ยถาวาที ตถาการี, ยถาการี ตถาวาที จ โหติ, เอวํภูตสฺส จสฺส ยถา วาจา, กาโยปิ ตถา คโต ปวตฺโตติ อตฺโถ. ยถา จ กาโย, วาจาปิ ตถา คตา ปวตฺตาติ ตถาคโตติ เอวเมตฺถ ปทสิทฺธิ เวทิตพฺพา.

อภิภู อนภิภูโตติ อุปริ ภวคฺคํ เหฏฺฐา อวีจิปริยนฺตํ อปริมาณาสุ โลกธาตูสุ สพฺพสตฺเต อภิภวติ สีเลนปิ สมาธินาปิ ปญฺญายปิ วิมุตฺติยาปิ วิมุตฺติญาณทสฺสเนนปิ, ๒- น ตสฺส ตุลา วา ปมาณํ วา อตฺถิ. อตุโล อปฺปเมยฺโย อนุตฺตโร ราชาธิราชา ๓- เทวเทโว สกฺกานํ อติสกฺโก พฺรหฺมานํ อติพฺรหฺมา. อญฺญทตฺถูติ เอกํสตฺเถ นิปาโต. ทกฺขตีติ ทโส. วสํ วตฺเตตีติ วสวตฺตี.

เล่มที่ ๓๐ ขุททกนิกาย จูฬนิทเทส๑๓๖

ที่มาและฉบับอื่นของ “โปสาลมาณวกปัญหานิทเทส”