จเรติ ยา อิมา อฏฺฐ จริยาโย. เสยฺยถิทํ? ยา ปณิธิสมฺปนฺนานํ จตูสุ อิริยาปเถสุ อิริยาปถจริยา, อินฺทฺริเยสุ คุตฺตทฺวารานํ อชฺฌตฺติกายตเนสุ อายตนจริยา, อปฺปมาทวิหารีนํ จตูสุ สติปฏฺฐาเนสุ สติจริยา, อธิจิตฺตมนุยุตฺตานํ จตูสุ ฌาเนสุ สมาธิจริยา, พุทฺธิสมฺปนฺนานํ จตูสุ อริยสจฺเจสุ ญาณจริยา, สมฺมา ปฏิปนฺนานํ จตูสุ อริยมคฺเคสุ มคฺคจริยา, อธิคตผลานํ จตูสุ สามญฺญผเลสุ ปฏิปตฺติจริยา, ๒- ติณฺณํ พุทธานํ สพฺพสตฺเตสุ โลกตฺถจริยา, ตตฺถ ปเทสโต ปจฺเจกพุทฺธสาวกานนฺติ. ยถาห "จริยาติ อฏฺฐ จริยาโย ยา ๓- อิริยาปถจริยา"ติ ๔- วิตฺถาโร. ตาหิ จริยาติ สมนฺนาคโต ภเวยฺยาติ อตฺโถ. อถ วา ยา อิมา "อธิมุจฺจนฺโต สทฺธาย จรติ, ปคฺคณฺหนฺโต วีริเยน จรติ, อุปฏฺฐหนฺโต สติยา จรติ, อวิกฺขิตฺโต สมาธินา จรติ, ปชานนฺโต ปญฺญาย จรติ, วิชานนฺโต วิญฺญาเณน จรติ, เอวํ ปฏิปนฺนสฺส กุสลา ธมฺมา อายาเปนฺตีติ อายตนจริยาย จรติ, เอวํ ปฏิปนฺโน วิเสสมธิคจฺฉตีติ วิเสสจริยาย จรตี"ติ ๕- เอวํ อปราปิ
@ขุ. จูฬ. ๓๐/๖๖๗/๓๒๐ (สฺยา) ๒ ก. ปตฺติจริยา ๓ ก. อฏฺฐ จริยา
@๔ ขุ. จูฬ. ๓๐/๖๖๗/๓๒๒ (สฺยา), ขุ. ปฏิ. ๓๑/๑๙๗/๒๓๒