@๕ ขุ. จูฬ. ๓๐/๖๖๗/๓๒๓ (สฺยา), ขุ. ปฏิ. ๓๑/๑๙๗/๒๓๓ อฏฺฐ จริยา วุตฺตา. ตาหิปิ ๑- สมนฺนาคโต ภเวยฺยาติ อตฺโถ. ขคฺควิสาณกปฺโปติ ขคฺควิสาโณ นาม ขคฺคมิคสิงฺคํ.

กปฺปสทฺโท ปนายํ อภิสทฺทหนโวหารกาลปญฺญตฺติจฺเฉทวิกปฺปเลส- สมนฺตภาวสทิสาทิอเนกตฺโถ. ตถา หิสฺส "โอกปฺปนียเมตํ โภโต โคตมสฺส. ยถา ตํ อรหโต สมฺมาสมฺพุทฺธสฺสา"ติ ๒- เอวมาทีสุ อภิสทฺทหนตฺโถ. "อนุชานามิ ภิกฺขเว ปญฺจหิ สมณกปฺเปหิ ผลํ ปริภุญฺชิตุนฺ"ติ ๓- เอวมาทีสุ โวหาโร. "เยน สุทํ นิจฺจกปฺปํ วิหรามี"ติ ๔- เอวมาทีสุ กาโล. "อิจฺจายสฺมา กปฺโป"ติ ๕- เอวมาทีสุ ปญฺญตฺติ. "อลงฺกโต กปฺปิตเกสมสฺสู"ติ ๖- เอวมาทีสุ เฉทนํ. "กปฺปติ ทฺวงฺคุลกปฺโป"ติ ๗- เอวมาทีสุ วิกปฺโป. "อตฺถิ กปฺโป นิปชฺชิตุนฺ"ติ ๘- เอวมาทีสุ เลโส. "เกวลกปฺปํ เวฬุวนํ โอภาเสตฺวา"ติ ๙- เอวมาทีสุ สมนฺตภาโว. "สตฺถุกปฺเปน กิร โภ สาวเกน สทฺธึ มนฺตยมานา น ชานิมฺหา"ติ ๑๐- เอวมาทีสุ สทิโส, ปฏิภาโคติ อตฺโถ. อิธ ปนสฺส สทิโส ปฏิภาโคติ อตฺโถ เวทิตพฺโพ, ขคฺควิสาณสทิโสติ ๑๑- วุตฺตํ โหติ. อยํ ตาเวตฺถ ปทโต อตฺถวณฺณนา.

อธิปฺปายานุสนฺธิโต ปน เอวํ เวทิตพฺโพ:- ยฺวายํ วุตฺตปฺปกาโร ทณฺโฑ ภูเตสุ ปวตฺติยมาโน อนิหิโต ๑๒- โหติ, ตํ เตสุ อปฺปวตฺติยมาเนสุ ๑๓- ตปฺปฏิปกฺขภูตาย เมตฺตาย หิตูปสํหาเรน จ สพฺเพสุ ภูเตสุ นิธาย ทณฺฑํ, นิหิตทณฺฑตฺตา เอว จ ยถา อนิหิตทณฺฑา สตฺตา ภูตานิ ทณฺเฑน วา สตฺเถน ปาณินา วา เลฑฺฑุนา วา วิเหเฐนฺติ ตถา อวิเหฐยํ, อญฺญตรมฺปิ เตสํ อิมํ เมตฺตากมฺมฏฺฐานํ อาคมฺม ยเทว ตตฺถ เวทนาคตํ สญฺญาสงฺขารวิญฺญาณคตํ ตญฺจ ตทนุสาเรเนว ตทญฺญญฺจ สงฺขารคตํ ๑๔- วิปสฺสิตฺวา อิมํ ปจฺเจกโพธึ อธิคโตมฺหี"ติ. อยํ ตาว อธิปฺปาโย.