เอตฺถ จ อนิจฺจํ อนิจฺจลกฺขณํ ทุกฺขํ ทุกฺขลกฺขณํ อนตฺตา อนตฺตลกฺขณนฺติ อยํ วิภาโค เวทิตพฺโพ. ตตฺถ อนิจฺจนฺติ ขนฺธปญฺจกํ. กสฺมา? อุปฺปาทวยญฺญถตฺตภาวา, หุตฺวา อภาวโต วา. อญฺญถตฺตํ นาม ชรา, ๔- อุปฺปาทวยญฺญถตฺตํ อนิจฺจลกฺขณํ, หุตฺวา อภาวสงฺขาโต วา อาการวิกาโร. "ยทนิจฺจํ, ตํ ทุกฺขนฺ"ติ ๕- วจนโต ตเทว ขนฺธปญฺจกํ ทุกฺขํ. กสฺมา? อภิณฺหํ ปฏิปีฬนโต. อภิณฺหํ ปฏิปีฬนากาโร ทุกฺขลกฺขณํ. "ยํ ทุกฺขํ, ตทนตฺตา"ติ ๕- วจนโต ตเทว ขนฺธปญฺจกํ อนตฺตา. กสฺมา? อวสวตฺตนโต. อวสวตฺตนากาโร อนตฺตลกฺขณํ. อิมานิ ตีณิปิ ลกฺขณานิ อุทยพฺพยํ ปสฺสนฺตสฺเสว อารมฺมณานิ โหนฺติ.

@๓ สํ. ส. ๑๕/๑๗๑/๑๖๓, อภิ. ก. ๓๗/๒๓๓/๖๖

@๔ ก. ยํ ๕ สํ. ข. ๑๗/๑๕/๑๙

เล่มที่ ๓๐ ขุททกนิกาย จูฬนิทเทส๒๐๖

ที่มาและฉบับอื่นของ “ขัคควิสาณสุตตนิทเทส”