@๔ ก. มนฺธาตาสกฺกาทีสุ นาม, นิรนฺตรชราติ อตฺโถ. ตโต อญฺเญสุ ปน ยถาวุตฺเตสุ อนฺตรนฺตรา วณฺณวิเสสาทีนํ สุวิญฺเญยฺยตฺตา ชรา สวีจิชรา นาม.

ตตฺถ สวีจิชรา อุปาทินฺนกอนุปาทินฺนกวเสน เอวํ ทีเปตพฺพา:- ทหรกุมารกานํ หิ ปฐมเมว ชีรทนฺตา นาม อุฏฺฐหนฺติ, น เต ถิรา. เตสุ ปน ปติเตสุ ปุน ทนฺตา อุฏฺฐหนฺติ, เต ปฐมเมว เสตา โหนฺติ. ชราวาเตน ปน ปหฏกาเล กาฬกา โหนฺติ. เกสา ปน ปฐมเมว ตุมฺพาปิ ๑- โหนฺติ กาฬกาปิ เสตกาปิ. ฉวิ ปน สโลหิตกา โหติ, วฑฺฒนฺตานํ วฑฺฒนฺตานํ โอทาตานํ โอทาตภาโว, กาฬกานํ กาฬกภาโว ปญฺญายติ. ชราวาเตน ปหฏกาเล จ วลึ คณฺหาติ. สพฺพมฺปิ สสฺสํ วปิตกาเล เสตํ โหติ, ปจฺฉา นีลํ. ชราวาเตน ปน ปหฏกาเล ปณฺฑรํ โหติ. อมฺพงฺกุเรนาปิ ทีเปตุํ วฏฺฏติเยว. สา ปเนสา ขนฺธปริปากลกฺขณา ชรา, มรณูปนยนรสา, โยพฺพนวินาสปจฺจุปฏฺฐานา. เสสํ สพฺพตฺถ ปากฏเมว. เอวํ ภควา อิมมฺปิ สุตฺตํ อรหตฺตนิกูเฏเนว เทเสสิ. เทสนาปริโยสาเน อยมฺปิ พฺราหฺมโณ อรหตฺเต ปติฏฺฐาสิ สทฺธึ อนฺเตวาสิกสหสฺเสน. อญฺเญสญฺจ อเนกสหสฺสานํ ธมฺมจกฺขุํ อุทปาทิ. เสสํ วุตฺตสทิสเมว.

สทฺธมฺมปฺปชฺโชติกาย จูฬนิทฺเทสฏฺฐกถาย

เล่มที่ ๓๐ ขุททกนิกาย จูฬนิทเทส๓๐

ที่มาและฉบับอื่นของ “ปุณณกมาณวกปัญหานิทเทส”