กมฺมภวญฺจาติ ปุญฺญาภิสงฺขารเจตนาว. ปฏิสนฺธิกญฺจ ปุนพฺภวนฺติ ปฏิสนฺธิยา รูปาทิปุนพฺภวญฺจ. ปชหนฺโต ปฐมมคฺเคน, วิโนเทนฺโต ทุติยมคฺเคน, พฺยนฺตีกโรนฺโต ตติยมคฺเคน, อนภาวํ คมนฺโต จตุตฺถมคฺเคน. กมฺมภเว น ติฏฺเฐยฺยาติ ปุญฺญาทิอภิสงฺขาเร น ติฏฺเฐยฺย.

[๒๕] เอตานิ วิโนเทตฺวา ภเว อติฏฺฐนฺโต เอโส:- เอวํ วิหารีติ คาถา. ตตฺถ อิเธวาติ อิมสฺมึเยว สาสเน, อิมสฺมึเยว วา อตฺตภาเว. อิมิสฺสา คาถาย นิทฺเทโส อุตฺตานตฺโถว.

[๒๖] สุกิตฺติตํ โคตม นูปธีกนฺติ เอตฺถ อนูปธีกนฺติ นิพฺพานํ, ตํ สนฺธาย ภควนฺตํ อาลปนฺโต อาห "สุกิตฺติตํ โคตม นูปธีกนฺ"ติ.

นิทฺเทเส กิเลสา จาติ อุปตาปนฏฺเฐน ราคาทโย กิเลสา จ ราสฏฺเฐน วิปากภูตา ปญฺจกฺขนฺธา จ กุสลาทิอภิสงฺขารเจตนา จ "อุปธี"ติ วุจฺจนฺติ กถียนฺติ. อุปธิปฺปหานํ ตทงฺคปฺปหาเนน, อุปธิวูปสมํ วิกฺขมฺภนปฺปหาเนน, อุปธิปฏินิสฺสคฺคํ สมุจฺเฉทปฺปหาเนน, อุปธิปฏิปสฺสทฺธํ ผเลนาติ.

เล่มที่ ๓๐ ขุททกนิกาย จูฬนิทเทส๔๓

ที่มาและฉบับอื่นของ “เมตตคูมาณวกปัญหานิทเทส”