@๕ ก. กเถติ ๖ ฉ.ม. อยํ ปาโฐ น ทิสฺสติ ๗ ฉ.ม. อากาสาลมฺพณํ

@๘ ฉ.ม. อวิจฺจมาโนติ อวิยุชฺชมาโน ๙ ก. อปริหิยมาโน อนฺตรา ปริหาปนํ

[๔๑-๒] อถสฺส ภควา สฏฺฐิกปฺปสหสฺสมตฺถเกว ๑- ฐานํ อนุชานนฺโต ตติยํ ๒- คาถมาห. เอวํ ตสฺส ตตฺถ ฐานํ สุตฺวา อิทานิสฺส สสฺสตุจฺเฉทภาวํ ปุจฺฉนฺโต "ติฏฺเฐ เจ"ติ คาถมาห. ตตฺถ ปูคมฺปิ วสฺสานนฺติ อเนเกสมฺปิ ๓- วสฺสานํ, คณนราสินฺติ ๔- อตฺโถ. "ปูคมฺปิ วสฺสานี"ติปิ ปาโฐ. ตตฺถ วิภตฺติพฺยตฺตเยน สามิวจนสฺส ปจฺจตฺตวจนํ กาตพฺพํ, ปูคนฺติ วา เอตสฺส พหูนีติ อตฺโถ วตฺตพฺโพ. "ปูคานี"ติ วาปิ ปฐนฺติ, ปุริมปาโฐเยว สพฺพสุนฺทโร. ตตฺเถว โส สีติ สิยา วิมุตฺโตติ โส ปุคฺคโล ตตฺเถวากิญฺจญฺญายตเน นานาทุกฺเขหิ วิมุตฺโต สีติภาวํ ปตฺโต ภเวยฺย, นิพฺพานปฺปตฺโต สสฺสโต หุตฺวา ติฏฺเฐยฺยาติ อธิปฺปาโย. จเวก วิญฺญาณํ ตถาวิธสฺสาติ "อุทาหุ ตถาวิธสฺส วิญฺญาณํ อนุปาทาย ปรินิพฺพาเยยฺยา"ติ อุจฺเฉทํ ปุจฺฉติ, "ปฏิสนฺธิคฺคหณตฺถํ วาปิ ภเวยฺยา"ติ ปฏิสนฺธิมฺปิ ตสฺส ปุจฺฉติ.

เล่มที่ ๓๐ ขุททกนิกาย จูฬนิทเทส๕๓

ที่มาและฉบับอื่นของ “อุปสีวมาณวกปัญหานิทเทส”