อนึ่ง ฌานนี้เป็นการสลัดออกไปแห่งกามทั้งหลาย เพราะก้าวล่วงกามธาตุ และเพราะเป็นปฏิปักษ์ของกามราคะ.
ดังที่พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสไว้ว่า ๑- กามานเมตํ นิสฺสรณํ ยทิทํ เนกฺขมฺมํ - เนกขัมมะเป็นการสลัดออกจากกามทั้งหลาย.
แม้ในบทหลังก็พึงกล่าวเหมือนอย่างที่ท่านนำ เอวอักษรมากล่าวไว้ในบทนี้ว่า ๒- อิเธว ภิกฺขเว สมโณ, อิธ ทุติโย สมโณ - ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สมณะมีในศาสนานี้เท่านั้น, สมณะที่สองก็มีในศาสนานี้. ____________________________ ๑- ขุ. อิติ. เล่ม ๒๕/ข้อ ๒๕๐ ๒- ม. มู. เล่ม ๑๒/ข้อ ๑๕๔
เพราะไม่สงัดจากอกุศลธรรมอันได้แก่นิวรณ์ แม้อื่นจากนี้ก็ไม่อาจเข้าฌานได้, ฉะนั้น พึงเห็นความแม้ในสองบทอย่างนี้ว่า วิวิจฺเจว กาเมหิ วิวิจฺเจว อกุสเลหิ - สงัดจากกามนั่นแล สงัดจากอกุศลนั่นแลดังนี้.
อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที