ปฐมฌานย่อมเป็นไปกับด้วยวิตกและวิจาร เหมือนต้นไม้ย่อมเป็นไปกับด้วยดอกไม้และผลไม้ เพราะเหตุนั้น ท่านจึงกล่าวฌานนี้ว่า สวิตกฺกํ สวิจารํ ดังนี้.

ในบทว่า วิเวกชํ นี้ ความสงัด คือวิเวก ความว่าปราศจากนิวรณ์.

อีกอย่างหนึ่ง ชื่อว่าวิเวก เพราะอรรถว่าสงัด, ได้แก่ หมวดธรรมสัมปยุตด้วยฌาน สงัดจากวิเวก.

เพราะฉะนั้น ชื่อว่า วิเวกชํ เพราะอรรถว่าเกิดจากวิเวกหรือเกิดในวิเวกนั้น.