ตัตรมัชฌัตตุเบกขา คืออุเบกขาที่นำสหชาตธรรมไปเสมอ อันมาในเยวาปนกธรรมมีฉันทะเป็นต้น.
ฌานุเบกขา คืออุเบกขาอันยังธรรมที่ไม่ตกไปในฝักฝ่ายให้เกิดในฌานนั้น แม้เป็นสุขอย่างเลิศ อันมาแล้วอย่างนี้ว่า ๑๓- อุเปกฺขโก จ วิหรติ - ภิกษุผู้มีอุเบกขาอยู่.
ปาริสุทธุเบกขา คืออุเบกขาอันไม่ขวนขวายแม้ในความสงบจากธรรมเป็นข้าศึก บริสุทธิ์จากธรรมเป็นข้าศึกทั้งหมด อันมาแล้วอย่างนี้ว่า ๑๔- อุเปกฺขาสติปาริสุทฺธึ จตุตฺถํ ฌานํ - ภิกษุเข้าจตุตถฌาน มีอุเบกขาเป็นเหตุให้สติบริสุทธิ์. ____________________________ ๑๒- ม. อุ. เล่ม ๑๔/ข้อ ๙๐ ๑๓- ที. สี. เล่ม ๙/ข้อ ๑๒๘ ๑๔- อภิ. สํ. เล่ม ๓๔/ข้อ ๑๔๖
ในอุเบกขาเหล่านั้น ฉฬังคุเบกขา พรหมวิหารุเบกขา โพชฌังคุเบกขา ตัตรมัชฌัตตุเบกขา ฌานุเบกขาและปาริสุทธุเบกขา โดยอรรถเป็นอย่างเดียวกัน, คือเป็นตัตรมัชฌัตตุเบกขา. แต่อุเบกขานั้นต่างกันโดยความต่างแห่งความไม่คงที่ ดุจความต่างของคน แม้คนหนึ่งโดยเป็นกุมาร เป็นหนุ่ม เป็นเถระ เป็นเสนาบดี เป็นพระราชาเป็นต้น.
อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที