ภิกษุหยั่งลงสู่อริยภูมิกล่าวคือสัมมัตตนิยาม อันวิจิตรด้วยธรรมรัตนะคือโพธิปักขิยธรรม ๓๗ งามในเบื้องต้น ท่ามกลางและที่สุด ด้วยประการฉะนี้. จบอรรถกถามรรคสัจนิทเทส .. อรรถกถา ขุททกนิกาย ปฏิสัมภิทามรรค มหาวรรค ๑. ญาณกถา มัคคสัจนิทเทส อ่านอรรถกถาหน้าต่างที่ [หน้าสารบัญ]

อรรถกถาสัจจปกิณณกะ

ก็ในสัจจะ ๔ เหล่านั้น ทุกขสัจจะมีลักษณะเบียดเบียน, สมุทยสัจจะมีลักษณะเป็นแดนเกิด, นิโรธสัจจะมีลักษณะสงบ, มรรคสัจจะมีลักษณะนำออก.

อีกอย่างหนึ่ง อริยสัจมีปวัตติ - การเป็นไป, มีปวัตตกะ - ผู้ให้เป็นไป, มีนิวัตติ - การไม่เป็นไป และมีนิวัตตกะ - เหตุไม่เป็นไป เป็นลักษณะโดยลำดับ และมีสังขตะคือทุกข์ มีตัณหาคือเหตุให้เกิดทุกข์ มีอสังขตะคือนิพพาน และมีทัสนะคือมรรคเป็นลักษณะเหมือนกัน.