มุสาวาทมี ๒ มูลเหตุด้วยโทสะและโมหะหรือด้วยสามารถแห่งโลภะและโมหะ, ปิสุณาวาจาและสัมผัปปลาปะก็อย่างนั้น. ผรุสวาจามี ๒ มูลเหตุด้วยสามารถแห่งโทสะและโมหะ,

อภิชฌามี ๑ มูลเหตุด้วยสามารถแห่งโมหะ, พยาบาทก็อย่างนั้น. มิจฉาทิฏฐิมี ๒ มูลเหตุด้วยสามารถแห่งโลภะและโมหะ ด้วยประการฉะนี้. จบอกุศลกรรมบถกถา

ชื่อว่ากุศลกรรมบถมี ๑๐ อย่างเหล่านี้ คือ การเว้นจากปาณาติบาตเป็นต้น และอนภิชฌา อัพยาบาท สัมมาทิฏฐิ.

ชื่อว่า วิรติ เพราะอรรถว่าเป็นเหตุเว้นจากปาณาติบาตเป็นต้น หรือเว้นเอง หรือเพียงเว้นเท่านั้น. การเว้นสัมปยุตด้วยกุศลจิตของผู้เว้นจากปาณาติบาตเป็นต้น มี ๓ อย่าง คือ สัมปัตตวิรัติ ๑ สมาทานวิรัติ ๑ สมุจเฉทวิรัติ ๑.

เล่มที่ ๓๑ ขุททกนิกาย ปฏิสัมภิทามรรค๑,๒๑๘

อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที

ที่มาและฉบับอื่นของ “สีลมยญาณนิทเทส”