อสงไขย ๔ เหล่านี้เป็นมหากัปหนึ่ง. พึงทราบความพินาศด้วยไฟและความตั้งอยู่ ด้วยประการฉะนี้.

อนึ่ง สมัยใดกัปพินาศไปด้วยน้ำ มหาเมฆยังกัปให้พินาศแต่ต้น ตั้งขึ้น พึงให้พิสดารโดยนัยดังกล่าวแล้วในตอนก่อนนั่นแหละ. แต่ความแปลกกันมีดังต่อไปนี้.

มหาเมฆมีน้ำกรดยังกัปให้พินาศ ตั้งขึ้นในที่นี้. เหมือนพระอาทิตย์ดวงที่สองตั้งขึ้นในอากาศนั้น ฉะนั้น. มหาเมฆนั้น เมื่อยังฝนละเอียดให้ตกแต่ต้น ย่อมให้ตกเต็มแสนโกฏิจักรวาลด้วยสายฝนใหญ่ตามลำดับ แผ่นดินและภูเขาเป็นต้นถูกน้ำกรด ถูกต้องแล้วๆ ย่อมละลาย น้ำถูกลมพัดไปโดยรอบ น้ำท่วมตั้งแต่แผ่นดินถึงทุติยฌานภูมิ น้ำนั้นยังพรหมโลกแม้ ๓ ให้ย่อยยับไปในที่นั้น แล้วจดถึงสุภกิณหาตั้งอยู่.

น้ำนั้นยังไม่สงบตราบเท่าสังขารประมาณอณูยังมีอยู่.

เล่มที่ ๓๑ ขุททกนิกาย ปฏิสัมภิทามรรค๑,๘๔๐

อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที

ที่มาและฉบับอื่นของ “บุพเพนิวาสานุสติญาณนิทเทส”