พึงทราบวินิจฉัยในภัพพาภัพพนิทเทสดังต่อไปนี้.

พระสารีบุตรเถระเพื่อแสดงสิ่งที่ควรทิ้งก่อนแล้วแสดงสิ่งที่ควรถือเอาในภายหลัง จึงแสดงอภัพพสัตว์ก่อน นอกลำดับแห่งอุทเทส. แต่ในอุทเทส ท่านประกอบ ภัพพ ศัพท์ ก่อน ด้วยสามารถลักษณะนิบาตเบื้องต้นแห่งบทที่น่านับถือและบทมีอักขระอ่อนในทวันทวสมาส.

[๒๘๒-๒๘๓] บทว่า กมฺมาวรเณน ด้วยธรรมเป็นเครื่องกั้นคือกรรม ได้แก่อนันตริยกรรม ๕ อย่าง.

ชื่อว่า สมนฺนาคตา - ประกอบแล้ว คือมีความพร้อมแล้ว.