บทว่า อสรณีภูโต - โลกสันนิวาสไม่เป็นที่พึ่งของใคร.

อธิบายว่า ชื่อว่า อสรโณ เพราะไม่มีการเกิดในเมืองของตน. ชื่อว่า อสรณีภูโต เพราะไม่เป็นที่พึ่งได้ตลอดกาลที่เกิดนั่นเอง.

บทว่า อุทฺธโต - โลกฟุ้งซ่าน คือโลกมีความพร้อมด้วยอกุศล เพราะเกิดความฟุ้งซ่านในอกุศลทั้งปวง และเพราะมากไปด้วยอกุศลเกิดในสันดานสัตว์ ชื่อว่าฟุ้งซ่าน ด้วยอุทธัจจะนั้น.

บทว่า อวูปสนฺโต - โลกไม่สงบ คือไม่สงบ เพราะประกอบด้วยอุทธัจจะอันมีลักษณะไม่สงบ เปรียบเหมือนมฤคหมุนเคว้ง.

เล่มที่ ๓๑ ขุททกนิกาย ปฏิสัมภิทามรรค๑,๙๘๘

อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที

ที่มาและฉบับอื่นของ “มหากรุณาสมาปัตติญาณนิทเทส”