บทว่า ตณฺหาสนฺตาเปน สนฺตปฺปติ - โลกสันนิวาสเดือดร้อนด้วยความเดือดร้อนเพราะตัณหา. ชื่อว่าเดือดร้อน เพราะตัณหานั่นแหละยังโลกให้เดือดร้อน ในกาลเป็นไปและในกาลแห่งผล. โลกสันนิวาสเดือดร้อนด้วยความเดือดร้อน เพราะตัณหานั้น.

บทว่า ตณฺหาปริฬาเหน ปริฑยฺหติ - โลกสันนิวาสเร่าร้อนด้วยความเร่าร้อนเพราะตัณหา. ชื่อว่าเร่าร้อนเพราะตัณหา เพราะตัณหานั่นแหละมีกำลังเร่าร้อนมาก ด้วยความเร่าร้อนในกาลเป็นไปและในกาลแห่งผลโดยรอบ. โลกสันนิวาสเร่าร้อนด้วยความเร่าร้อนเพราะตัณหานั้นโดยรอบ.

พึงประกอบบทมี ทิฏฺฐิสงฺฆาฏาทโย - กองทิฏฐิเป็น ไว้ด้วยบทตัณหานี้แหละ.

บทว่า อนุคโต - โลกสันนิวาสไปตามชาติ คือเข้าไป.

เล่มที่ ๓๑ ขุททกนิกาย ปฏิสัมภิทามรรค๑,๙๙๙

อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที

ที่มาและฉบับอื่นของ “มหากรุณาสมาปัตติญาณนิทเทส”