ในนิทเทสนี้ พึงทราบว่า ท่านถือเอาโอกาสโลกด้วย ๓ บท. สัตวโลกด้วยสามารถหมู่สัตว์ด้วย ๒ บท.

พึงทราบนัยอื่นต่อไป.

ถือเอาอรูปาวจรโลกด้วย สเทวกศัพท์. ถือเอาฉกามาวจรเทวโลกด้วย สมารกศัพท์. ถือเอารูปาวจรพรหมโลกด้วย สพฺรหฺมกศัพท์. ถือเอามนุษยโลกหรือสัตวโลกที่เหลือพร้อมด้วยบริษัท ๔ หรือสมมติเทพด้วย สสฺสมณพฺราหฺมณศัพท์เป็นต้น.

อีกอย่างหนึ่ง ในนิทเทสนี้ ท่านยังความเป็นคือความรู้มีอารมณ์ที่ได้เห็นแห่งสัตวโลกทั้งหมดให้สำเร็จโดยกำหนดอย่างอุกฤษฏ์ด้วยคำว่าสเทวกะ. แต่นั้นพระสารีบุตรเถระ เมื่อจะกำจัดความสงสัยของชนทั้งหลายที่จะพึงมีปัญหาว่า มารมีอานุภาพมาก เป็นใหญ่ในฉกามาวจรเทพ เป็นผู้มีอำนาจ. ย่อมรู้อารมณ์ที่เห็นแล้วเป็นต้นของมารนั้นหรือ จึงกล่าวว่า สมารกสฺส - พร้อมทั้งมารโลก.

เล่มที่ ๓๑ ขุททกนิกาย ปฏิสัมภิทามรรค๒,๑๑๑

อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที

ที่มาและฉบับอื่นของ “สัพพัญญุตญาณนิทเทส”