พระอริยสาวกย่อมตรัสรู้ด้วยธรรมสามัคคีอันได้แก่ สติ ธรรมวิจยะ วีริยะ ปีติ ปัสสัทธิ สมาธิและอุเบกขา อันเกิดขึ้นในขณะแห่งโลกุตรมรรค เป็นปฏิปักษ์แห่งอันตรายทั้งหลายไม่น้อย มีความหดหู่ ฟุ้งซ่าน ตั้งอยู่รวบรวม ประกอบกามสุข ทำตนให้ลำบาก อุจเฉททิฏฐิ สัสสตทิฏฐิและความถือมั่นเป็นต้น เพราะเหตุนั้นท่านจึงกล่าวว่า โพธิ ผู้ตรัสรู้. ____________________________ ๑- สํ. มหา. เล่ม ๑๙/ข้อ ๔๒๘

บทว่า พุชฺฌติ ย่อมตรัสรู้. ท่านอธิบายว่า ออกจากความหลับอันเป็นสันดานของกิเลส หรือแทงตลอดอริยสัจ ๔ หรือทำให้แจ้งซึ่งนิพพาน.

เหมือนอย่างที่ท่านกล่าวไว้ว่า ๒- ผู้เจริญโพชฌงค์ ๗ แล้วตรัสรู้พระอนุตรสัมมาสัมโพธิญาณ. ____________________________ ๒- ที. ปา. เล่ม ๑๑/ข้อ ๗๔

ชื่อว่าโพชฌงค์ เพราะเป็นองค์แห่งการตรัสรู้ อันได้แก่ธรรมสามัคคีนั้น ดุจองค์แห่งฌานและองค์แห่งมรรคเป็นต้น.