ส่วนนิพพานไม่ปนกันเลย. โลกุตรธรรมทั้งหลาย ๔๖ ด้วยสามารถแห่งโพธิปักขิยธรรม ๓๗ มรรค ๔ ผล ๔ และนิพพาน ๑ โดยพิสดาร จากนั้นโดยย่อโลกุตรธรรม ๙ ด้วยสามารถแห่งมรรค ๔ ผล ๔ นิพพาน ๑ แม้จากนั้นโดยย่อพึงทราบว่า โลกุตรธรรม ๓ ด้วยสามารถมรรค ๑ ผล ๑ นิพพาน ๑.

อนึ่ง เมื่อกล่าวถึงความที่มรรคผลมีสติปัฏฐานเป็นต้นเป็นโลกุตระ ก็เป็นอันท่านกล่าวถึงความที่แม้ผัสสะเป็นต้นอันสัมปยุตด้วยมรรคผลนั้นก็เป็นโลกุตระเหมือนกัน. ท่านกล่าวถึงสติปัฏฐานเป็นต้นด้วยเป็นธรรมเป็นประธาน.

อนึ่ง ในโลกุตรธรรมนิเทศในอภิธรรม ๑- ท่านกล่าวถึงความที่ผัสสะเป็นต้นอันสัมปยุตด้วยมรรคและผลเป็นโลกุตรธรรม. ____________________________ ๑- อภิ. สงฺ. เล่ม ๓๔/ข้อ ๑๙๖

บทว่า โลกํ ตรนฺติ ข้ามพ้นโลก คือก้าวล่วงโลก.

เล่มที่ ๓๑ ขุททกนิกาย ปฏิสัมภิทามรรค๓,๐๒๑

อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที

ที่มาและฉบับอื่นของ “๘. โลกุตรกถา”