บทว่า วิเวกนินฺนํ โน้มไปในวิเวก คือน้อมไปในนิพพาน กล่าวคือความสงัดจากอุปธิด้วยผลสมาบัติ.

จริงอยู่ วิเวกมี ๓ คือ กายวิเวก ๑ จิตตวิเวก ๑ อุปธิวิเวก (สงัดจากกิเลส) ๑.

ผู้มีการตั้งอยู่ในความสงัด ยินดีในเนกขัมมะชื่อว่ากายวิเวก. ผู้ขวนขวายในอธิจิต ชื่อว่าจิตตวิเวก. บุคคลผู้ไม่มีอุปธิ ปราศจากเครื่องปรุงแต่งหรือน้อมไปในนิพพานกล่าวคือความวิเวกอันเป็นเครื่องนำออกไป ชื่อว่าอุปธิวิเวก.

ความจริง วิเวกมี ๕ อย่าง คือ วิกขัมภนวิเวก ๑ ตทังควิเวก ๑ สมุจเฉทวิเวก ๑ ปฏิปัสสัทธิวิเวก ๑ นิสสรณวิเวก ๑.

เล่มที่ ๓๑ ขุททกนิกาย ปฏิสัมภิทามรรค๓,๐๔๙

อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที

ที่มาและฉบับอื่นของ “๙. พลกถา”