บทว่า เนกฺขมฺเมน กามฉนฺโท ตทงฺคสุญฺโญ กามฉันทะเป็นตทังคสูญ (สูญเพราะองค์นั้นๆ) เพราะเนกขัมมะ คือกามฉันทะละได้ด้วยเนกขัมมะ สูญไปด้วยองค์คือเนกขัมมะนั้น.

อีกอย่างหนึ่ง กามฉันทะอย่างใดอย่างหนึ่งสูญไปด้วยองค์นั้นอันเป็นเนกขัมมะ เพราะไม่มีเนกขัมมะในกามฉันทะนั้น.

แม้ในบทที่เหลือก็พึงทราบการประกอบอย่างนั้น.

อนึ่ง ในบทนี้ท่านชี้แจงความสูญเพราะองค์นั้นๆ ด้วยอุปาจารฌานและอัปปนาฌานและด้วยวิปัสสนาเพียงความไม่มีองค์นั้นๆ ในกามฉันทะนั้นๆ แต่ท่านชี้แจงวิปัสนาทำวัฏฏานุปัสสนา (การเห็นนิพพาน) ให้เป็นที่สุด เพราะไม่มีคำแสดงถึงการละ ท่านมิได้ชี้แจงถึงมรรค ๔.

เล่มที่ ๓๑ ขุททกนิกาย ปฏิสัมภิทามรรค๓,๑๒๑

อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑๐. สุญกถา”