อนึ่ง ในฌานนี้มิใช่สัญญาจะเป็นอย่างนี้อย่างเดียว แม้เวทนาก็ชื่อว่า เนวเวทนา นาเวทนา - มีเวทนาก็ไม่ใช่ ไม่มีเวทนาก็ไม่ใช่. แม้จิตก็ชื่อว่า เนวจิตตะ นาจิตตะ - มีจิตก็ไม่ใช่ไม่มีจิตก็ไม่ใช่. ถึงผัสสะก็ชื่อว่า เนวผัสสะ นาผัสสะ - มีผัสสะก็ไม่ใช่ไม่มีผัสสะก็ไม่ใช่.
ในสัมปยุตธรรมที่เหลือก็นัยนี้. แต่เทศนานี้ท่านทำด้วยหัวข้อว่าสัญญา. ปัจจยาการ ๑๒
วิสัชนา ๑๒ มีวิสัชนาในอวิชชาเป็นต้น พระธรรมเสนาบดีสารีบุตรแสดงด้วยองค์แห่งปฏิจจสมุปบาท.
กายทุจริตเป็นต้นชื่อว่าอวินทิยะ ความว่า ไม่ควรได้ เพราะอรรถว่าไม่ควรบำเพ็ญ. ธรรมชาติใดย่อมได้ซึ่งอวินทิยะนั้น ฉะนั้น ธรรมชาตินั้นชื่อว่าอวิชชา.
อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที