อีกอย่างหนึ่ง ขันธ์ที่เชื่อฟังอุปาทาน ชื่ออุปาทานขันธ์ เหมือนราชบุรุษ.

อีกอย่างหนึ่ง ขันธ์ที่มีอุปาทานเป็นแดนเกิด ชื่อว่าอุปาทานขันธ์ เหมือนต้นไม้มีดอก ต้นไม้มีผล.

อุปาทานมี ๔ อย่าง คือ กามุปาทาน - คือมั่นกาม ๑, ทิฏฐุปาทาน - คือมั่นทิฏฐิ ๑, สีลัพพตุปาทาน - คือมั่นศีลพรต ๑, อัตตวาทุปาทาน - คือมั่นวาทะว่าตน ๑. แต่โดยอรรถ ชื่อว่าอุปาทาน เพราะยึดถือจัด.

อุปาทานขันธ์ ๕ คือ รูปูปาทานขันธ์ ๑ เวทนูปาทานขันธ์ ๑ สัญญูปาทานขันธ์ ๑ สังขารูปาทานขันธ์ ๑ วิญญาณูปาทานขันธ์ ๑.

เล่มที่ ๓๑ ขุททกนิกาย ปฏิสัมภิทามรรค๖๗๑

อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที

ที่มาและฉบับอื่นของ “ตติยภาณวาร - ปริญเญยยนิทเทส”