บทว่า จตฺตาโร โอฆา - โอฆะ ๔ คือ กาโมฆะ ๑ ภโวฆะ ๑ ทิฏโฐฆะ ๑ อวิชโชฆะ ๑.
ชื่อว่าโอฆะ เพราะอรรถว่าย่อมยังสัตว์นั้นให้จมลงในวัฏฏะ. โอฆะทั้งหลายเหล่านี้เป็นกิเลสมีกำลัง. โอฆะในกาม ได้แก่กามคุณ ชื่อว่ากาโมฆะ. คำว่า กาโมฆะ นี้เป็นชื่อของกามตัณหา. โอฆะในภพ ๒ อย่าง คือ รูปภพและอรูปภพ จากกรรมและจากอุปบัติ ชื่อว่าภโวฆะ. คำว่า ภโวฆะ นี้เป็นชื่อของภวตัณหา. โอฆะคือทิฏฐินั่นแล ชื่อว่าทิฏโฐฆะ. คำว่า ทิฏฺโฐฆะ นี้เป็นชื่อของทิฏฐิมีอาทิว่า สสฺสโต โลโก - โลกเที่ยง. โอฆะคืออวิชชานั่นแล ชื่อว่าอวิชโชฆะ. คำว่า อวิชโชฆะ นี้เป็นชื่อของความไม่รู้ในทุกข์เป็นต้น.
บทว่า ปญฺจ นีวรณานิ - นิวรณ์ ๕ คือ กามฉันทะ ๑ พยาบาท ๑ ถีนมิทธะ ๑ อุทธัจจกุกกุจจะ ๑ วิจิกิจฉา ๑. ชื่อว่า นีวรณานิ - เพราะห้าม คือ รัดรึงจิตไว้. ชื่อว่า กามา - เพราะเป็นเหตุใคร่. ได้แก่ กามคุณ ๕. ความพอใจในกาม ชื่อว่ากามฉันทะ.
อีกอย่างหนึ่ง ชื่อว่า กาโม เพราะย่อมใคร่. ความพอใจคือกาม, มิใช่ความพอใจใคร่จะทำ มิใช่ความพอใจในธรรม เพราะเหตุนั้นจึงชื่อว่ากามฉันทะ. บทนี้เป็นชื่อของกามตัณหา.
อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที